فضای متریک اشتیفل (Stiefel Metric Space)، در ریاضیات (Mathematics)
انواع فضاهای متریک (Metric Space) را در آموزش زیر شرح دادیم :
فضای متریک اشتیفل (Stiefel Metric Space) :
تعریف: خمینه اشتیفل (Stiefel manifold)
\[ \operatorname{St}(k, n) \]مجموعه همه
\[ k \]-تایی های متعامد (یا یکه) از بردارها در
\[ \mathbb{R}^n \](یا
\[ \mathbb{C}^n \]) است. یعنی
\[ k \]بردار متعامد یکه. این فضا یک خمینه فشرده از بعد
\[ nk - \frac{k(k+1)}{2} \](برای حالت حقیقی) است. متریک طبیعی روی آن از فضای محیطی (ماتریس ها) القا می شود.
\[ \operatorname{St}(k, n) = \{X \in \mathbb{R}^{n \times k} : X^T X = I_k\} \]متریک:
\[ d(X, Y) = \|X - Y\|_F \](نرم فروبنیوس).
توضیح مفهونی: خمینه اشتیفل تعمیم گروه متعامد است (
\[ \operatorname{St}(n, n) = O(n) \]). این فضا در بهینه سازی روی خمینه ها، یادگیری ماشین، و فیزیک اهمیت دارد. متریک روی آن معمولا متریک فروبنیوس (القایی از
\[ \mathbb{R}^{n \times k} \]) است.
ویژگی های اصلی:
\[ \operatorname{St}(k, n) \]
یک خمینه فشرده و همگن است:
\[ \operatorname{St}(k, n) \cong O(n) / O(n-k) \].
متریک فروبنیوس یک متریک ریمانی روی این فضا القا می کند.
ژئودزیک ها در این فضا با چرخش های خطی مرتبط هستند و فرمول بسته دارند.
این فضا یک فیبراسیون اصلی (principal bundle) روی خمینه گراسمن است:
\[ O(k) \to \operatorname{St}(k, n) \to \operatorname{Gr}(k, n) \].
مثال ها:
\[ \operatorname{St}(1, n) \cong S^{n-1} \]،
\[ \operatorname{St}(n, n) \cong O(n) \].
کاربردها: خمینه اشتیفل در بهینه سازی روی خمینه ها (برای مسائل با قید متعامد)، یادگیری ماشین (برای تحلیل مؤلفه های اصلی)، فیزیک (در مکانیک کوانتومی)، و نظریه کنترل کاربرد دارد.
📌 مثال ساده:
\[ \operatorname{St}(1, 3) = S^2 \](مجموعه بردارهای یکه در
\[ \mathbb{R}^3 \]).
\[ \operatorname{St}(2, 3) \]: مجموعه دو بردار متعامد یکه در
\[ \mathbb{R}^3 \]، که با
\[ SO(3) \]مرتبط است.