آموزش ریاضیات (Mathematics)
۴۰۸۰ آموزش
نمایش دسته بندی ها (۴۰۸۰ آموزش)

نگاشت های اینتروال (Interval Maps)، در ریاضیات (Mathematics)

انواع سیستم های دینامیکی (Dynamical Systems را در آموزش زیر شرح دادیم :

نگاشت های اینتروال (Interval Maps) :

نگاشت های اینتروال (interval maps) ساده ترین نوع سیستم های دینامیکی گسسته هستند. در این سیستم ها، فضای حالت یک بازه (interval) روی خط اعداد حقیقی، مانند

\[ [0,1] \]

یا

\[ [a,b] \]

، است و تکامل توسط یک تابع

\[ f: [a,b] \to [a,b] \]

(نه لزوما یک به یک) تعریف می شود. با وجود سادگی، این نگاشت ها می توانند رفتارهای بسیار پیچیده ای از جمله شاخه زایی و آشوب از خود نشان دهند.

معروف ترین مثال، نگاشت لجستیک (Logistic map)

\[ f(x)=rx(1-x) \]

است. مثال های دیگر: نگاشت چادر (tent map)، نگاشت سهمی (parabolic map)، و نگاشت دایره (circle map) (که روی بازه [0,1] با در نظر گرفتن شرط تناوبی تعریف می شود).

نظریه نگاشت های اینتروال بسیار توسعه یافته است. مفاهیمی مانند عدد چرخشی (rotation number) برای نگاشت های یکنواخت، آنتروپی توپولوژیک، و ترتیب شاخه زایی ها (مانند دنباله سارکوفسکی (Sharkovskii)) که ترتیب ظهور دوره های تناوبی را بیان می کند، در این چارچوب مطرح می شوند. قضیه سارکوفسکی یک نتیجه عمیق است: اگر یک نگاشت پیوسته روی بازه یک نقطه تناوبی از دوره

\[ m \]

داشته باشد، آن گاه نقاط تناوبی با تمام دوره های قبل از

\[ m \]

در یک ترتیب خاص را نیز دارد.

نویسنده علیرضا گلمکانی
شماره کلید 9062
گزینه ها
به اشتراک گذاری (Share) در شبکه های اجتماعی
نظرات 0 0 0

ارسال نظر جدید (بدون نیاز به عضو بودن در وب سایت)