آموزش ریاضیات (Mathematics)
۴۰۸۰ آموزش
نمایش دسته بندی ها (۴۰۸۰ آموزش)

سیستم های لجستیک (Logistic Map Systems)، در ریاضیات (Mathematics)

انواع سیستم های دینامیکی (Dynamical Systems را در آموزش زیر شرح دادیم :

سیستم های لجستیک (Logistic Map Systems) :

نگاشت لجستیک (Logistic map) ساده ترین و در عین حال عمیق ترین مثال از یک سیستم دینامیکی گسسته با رفتار آشوبناک است. این نگاشت توسط پیر فرانسوا ورهولست (Verhulst) برای مدل سازی رشد جمعیت معرفی شد و سپس توسط رابرت می (Robert May) در دهه ۱۹۷۰ به طور گسترده در زمینه آشوب مورد مطالعه قرار گرفت. معادله آن به صورت زیر است:

\[ x_{n+1} = r x_n (1 - x_n) \]

در این معادله،

\[ x_n \]

جمعیت نرمال شده (بین ۰ و ۱) در نسل

\[ n \]

است و

\[ r \]

نرخ رشد (پارامتر) نامیده می شود. با تغییر

\[ r \]

از ۰ تا ۴، سیستم رفتارهای مختلفی از خود نشان می دهد:

برای

\[ r < 1 \]

، جمعیت به سمت صفر می رود (انقراض). برای

\[ 1 < r < 3 \]

، جمعیت به یک نقطه ثابت پایدار (

\[ x^* = 1 - 1/r \]

) همگرا می شود. در

\[ r=3 \]

، شاخه زایی دوره دوبرابری (period-doubling bifurcation) رخ می دهد و نوسانات ۲-تناوبی ظاهر می شود. با افزایش

\[ r \]

، دوره ها دوبرابر می شوند (۴، ۸، ۱۶، ...) تا به نقطه تجمع (accumulation point) در

\[ r \approx 3.5699 \]

می رسیم. پس از آن، برای بسیاری از مقادیر

\[ r \]

(مثلا

\[ r=3.9 \]

یا

\[ 4 \]

)، رفتار کاملا آشوبناک (غیرقابل پیش بینی) می شود. در

\[ r=4 \]

، نگاشت بر روی کل بازه

\[ [0,1] \]

آشوبناک است و با یک شیفت برنولی هم ریخت (isomorphic) می باشد.

نگاشت لجستیک یک سیستم نمونه برای مطالعه مسیر به سوی آشوب از طریق شاخه زایی دوره دوبرابری است. ثابت فایگنباوم (Feigenbaum constant)

\[ \delta \approx 4.669 \]

که برای این نگاشت محاسبه شد، یک عدد جهانی است و در بسیاری از سیستم های دیگر که چنین مسیری به آشوب دارند، دیده می شود. این کشف اهمیت زیادی در نظریه آشوب داشت.

نویسنده علیرضا گلمکانی
شماره کلید 9036
گزینه ها
به اشتراک گذاری (Share) در شبکه های اجتماعی
نظرات 0 0 0

ارسال نظر جدید (بدون نیاز به عضو بودن در وب سایت)