مدل قیمت گذاری دارایی های نامشهود (Intangible Asset Pricing Model)، در ریاضیات (Mathematics)
انواع مدل های قیمت گذاری (Pricing Models) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدل قیمت گذاری دارایی های نامشهود (Intangible Asset Pricing Model) :
مدل قیمت گذاری دارایی های نامشهود (Intangible Asset Pricing Model) به روش های ارزش گذاری دارایی هایی اطلاق می شود که فیزیکی نیستند اما برای شرکت ارزش ایجاد می کنند. این دارایی ها شامل برند، حق اختراع (Patent)، کپی رایت، نرم افزار، دانش فنی (Know-how)، روابط با مشتری، و سرقفلی (Goodwill) می شوند. ارزش گذاری این دارایی ها به دلیل عدم وجود بازار فعال و ماهیت منحصربه فردشان، پیچیده است و در گزارش گری مالی، معاملات M&A، و وثیقه گذاری کاربرد دارد.
روش های رایج ارزش گذاری دارایی های نامشهود:
روش هزینه ای (Cost Approach): ارزش دارایی برابر با هزینه بازتولید یا جایگزینی آن دارایی است. این روش برای دارایی هایی که به راحتی قابل بازتولید هستند (مانند نرم افزار) مناسب است، اما ارزش واقعی بازار را منعکس نمی کند.
روش درآمدی (Income Approach): ارزش دارایی برابر است با ارزش فعلی جریان های نقدی آتی قابل انتساب به آن دارایی. این روش رایج ترین روش است. برای مثال، ارزش یک حق اختراع برابر با ارزش فعلی حق امتیازهایی است که از آن دریافت می شود.
روش بازار (Market Approach): مقایسه با قیمت دارایی های مشابه در معاملات مشابه. به دلیل کمبود داده، کمتر استفاده می شود.
روش رهایی از حق امتیاز (Relief from Royalty Method): یک روش درآمدی خاص برای برند و حق اختراع. فرض می کند که اگر شرکت مالک دارایی نبود، باید برای استفاده از آن حق امتیاز پرداخت می کرد. ارزش دارایی برابر با ارزش فعلی این حق امتیازهای فرضی است.
🔑 روش رهایی از حق امتیاز (Relief from Royalty):
\[ V = \sum_{t=1}^{n} \frac{R_t \times S_t}{(1+r)^t} \]که
\[ R_t \]نرخ حق امتیاز فرضی،
\[ S_t \]فروش قابل انتساب به دارایی، و
\[ r \]نرخ تنزیل است.
مثال: ارزش گذاری برند کوکاکولا:
📘 مثال:
با استفاده از روش رهایی از حق امتیاز، فرض می شود که کوکاکولا اگر مالک برند خود نبود، باید سالانه ۵٪ از فروش خود را به عنوان حق امتیاز به مالک برند پرداخت می کرد. ارزش فعلی این حق امتیازهای آتی، ارزش برند کوکاکولا را به دست می دهد.
مثال: ارزش گذاری یک پتنت:
یک پتنت دارویی تا ۱۰ سال دیگر اعتبار دارد. پیش بینی می شود فروش دارو در این ۱۰ سال ۵۰ میلیارد تومان در سال باشد و نرخ حق امتیاز متعارف در صنعت ۶٪ است. ارزش پتنت با روش رهایی از حق امتیاز محاسبه می شود.
کاربردها:
گزارش گری مالی (تخصیص قیمت خرید در ترکیب شرکت ها).
معاملات خرید و فروش دارایی های فکری.
وثیقه گذاری برای دریافت وام.
محاسبه حق امتیاز در قراردادهای لیسانس.
