مدل قیمت گذاری هزینه یابی بر مبنای فعالیت (Activity-Based Costing - ABC Pricing Model)، در ریاضیات (Mathematics)
انواع مدل های قیمت گذاری (Pricing Models) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدل قیمت گذاری هزینه یابی بر مبنای فعالیت (Activity-Based Costing - ABC Pricing Model) :
مدل قیمت گذاری هزینه یابی بر مبنای فعالیت (Activity-Based Costing - ABC Pricing Model) یک روش هزینه یابی و قیمت گذاری است که در آن هزینه ها بر اساس فعالیت های واقعی مصرف شده برای تولید یک محصول یا ارائه یک خدمت تخصیص می یابند. برخلاف روش های سنتی که هزینه های سربار را به صورت سرشکن (مانند بر اساس ساعت کار مستقیم) تخصیص می دهند، ABC ابتدا هزینه ها را به فعالیت ها (مانند راه اندازی دستگاه، بازرسی کیفیت، خرید مواد) نسبت می دهد و سپس هزینه فعالیت ها به محصولات بر اساس میزان مصرف هر محصول از آن فعالیت تخصیص می یابد. این روش منجر به محاسبه دقیق تر بهای تمام شده و در نتیجه قیمت گذاری واقع بینانه تر می شود.
مراحل پیاده سازی ABC:
شناسایی فعالیت های اصلی در فرآیند تولید یا ارائه خدمت.
تخصیص هزینه های سربار به این فعالیت ها (با استفاده از رانندگان هزینه - Cost Drivers).
محاسبه نرخ هر فعالیت:
\[ \text{نرخ فعالیت} = \frac{\text{هزینه کل فعالیت}}{\text{حجم راننده هزینه}} \].
تخصیص هزینه فعالیت ها به محصولات بر اساس میزان مصرف هر محصول از آن فعالیت.
محاسبه بهای تمام شده هر محصول (هزینه مواد مستقیم + دستمزد مستقیم + هزینه فعالیت ها).
تعیین قیمت بر اساس بهای تمام شده به علاوه حاشیه سود.
مثال: شرکت تولیدی دو محصول A و B:
📘 مثال:
در روش سنتی، هزینه سربار ۱۰۰ میلیون تومان بر اساس ساعت کار مستقیم (۱۰۰۰۰ ساعت) بین دو محصول سرشکن می شود (۱۰۰۰۰ تومان به ازای هر ساعت). در روش ABC، فعالیت ها شناسایی می شوند: راه اندازی دستگاه (هزینه ۳۰ میلیون، راننده: تعداد دفعات راه اندازی)، بازرسی کیفیت (هزینه ۵۰ میلیون، راننده: تعداد بازرسی ها)، و جابجایی مواد (هزینه ۲۰ میلیون، راننده: تعداد جابجایی ها). محصول A نیاز به راه اندازی کم و بازرسی زیاد دارد. محصول B برعکس. هزینه ها دقیق تر تخصیص می یابد و ممکن است قیمت محصول A (که قبلا در روش سنتی زیر قیمت واقعی فروخته می شد) افزایش یابد.
🔑 مزیت ABC:
ABC به مدیران نشان می دهد که کدام محصولات واقعا سودآور هستند و کدام ها ممکن است با وجود فروش بالا، سود کمی داشته باشند یا حتی زیان ده باشند. این اطلاعات برای تصمیم گیری در مورد قیمت گذاری، ترکیب محصولات، و بهبود فرآیندها حیاتی است.
مثال: قیمت گذاری خدمات بانکی با ABC:
یک بانک با استفاده از ABC متوجه می شود که هزینه ارائه خدمات به یک مشتری با حساب جاری پرتراکنش بسیار بیشتر از یک مشتری با سپرده ثابت است. بر این اساس، بانک ممکن است کارمزد بیشتری برای تراکنش های بالا دریافت کند یا مشتریان کم تراکنش را با نرخ سود سپرده بالاتری تشویق کند.
کاربردها:
شرکت های تولیدی با محصولات متنوع.
خدمات (بانکداری، بیمه، بیمارستان ها).
تعیین قیمت های دقیق تر و سودآورتر.
تحلیل سودآوری مشتریان.
