مدل قیمت گذاری ریسک نقدشوندگی (Liquidity Risk Pricing Model)، در ریاضیات (Mathematics)
انواع مدل های قیمت گذاری (Pricing Models) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدل قیمت گذاری ریسک نقدشوندگی (Liquidity Risk Pricing Model) :
مدل قیمت گذاری ریسک نقدشوندگی (Liquidity Risk Pricing Model) روشی برای تعیین تأثیر نقدشوندگی (Liquidity) بر قیمت دارایی ها است. نقدشوندگی به سهولت خرید یا فروش یک دارایی بدون تأثیر قابل توجه بر قیمت آن اشاره دارد. دارایی های با نقدشوندگی پایین (مانند سهام شرکت های کوچک، اوراق قرضه کمتر معامله شده) باید بازده بالاتری (و در نتیجه قیمت پایین تری) نسبت به دارایی های مشابه با نقدشوندگی بالا داشته باشند تا سرمایه گذاران را برای تحمل ریسک نقدشوندگی جبران کنند. صرف ریسک نقدشوندگی (Liquidity Premium) به نرخ تنزیل دارایی اضافه می شود.
عوامل مؤثر بر نقدشوندگی:
حجم معاملات (Trading Volume).
تفاوت قیمت خرید و فروش (Bid-Ask Spread).
تعداد روزهای با معامله صفر (Zero Trading Days).
عمق بازار (Depth).
زمان لازم برای فروش دارایی.
مدل های قیمت گذاری ریسک نقدشوندگی:
CAPM تعدیل شده با نقدشوندگی (Liquidity-Adjusted CAPM):
\[ E(R_i) = R_f + \beta_i (E(R_m) - R_f) + \gamma \times Liquidity_i \].
مدل قیمت گذاری با احتساب هزینه معاملات: ارزش دارایی با در نظر گرفتن هزینه خرید و فروش محاسبه می شود.
مدل های مبتنی بر داده های ریز معاملات: با استفاده از داده های سطح معامله (Tick Data) و شاخص های نقدشوندگی (مانند Amihud Illiquidity Ratio) قیمت تعدیل می شود.
🔑 صرف ریسک نقدشوندگی (Liquidity Premium):
صرف ریسک نقدشوندگی، بازده اضافی ای است که سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در دارایی های با نقدشوندگی پایین مطالبه می کنند. این صرف می تواند چند درصد باشد و در دوران بحران مالی به شدت افزایش می یابد.
مثال: مقایسه دو اوراق قرضه مشابه:
📘 مثال:
دو اوراق قرضه با مشخصات یکسان (نرخ کوپن، سررسید، ریسک اعتباری) از دو ناشر مختلف. اوراق اول (A) توسط دولت منتشر شده و بازار نقدشونده ای دارد. اوراق دوم (B) توسط یک شرکت کوچک منتشر شده و به ندرت معامله می شود. اوراق B باید بازده بالاتری (قیمت پایین تری) نسبت به اوراق A داشته باشد تا سرمایه گذاران را برای نقدشوندگی پایین تر جبران کند. این تفاوت بازده، صرف ریسک نقدشوندگی است.
مثال: محاسبه صرف نقدشوندگی با استفاده از شاخص آمیهود:
شاخص آمیهود (Amihud Illiquidity Ratio) برابر است با میانگین نسبت بازده مطلق به حجم معاملات. هرچه این شاخص بزرگ تر باشد، نقدشوندگی کمتر است. با رگرسیون بازده سهام بر این شاخص و سایر عوامل، می توان صرف نقدشوندگی را تخمین زد.
کاربردها:
قیمت گذاری سهام کم معامله و اوراق قرضه شرکتی.
مدیریت پرتفوی و تحلیل بازده مورد انتظار.
مدل سازی بحران های مالی (افزایش شدید صرف نقدشوندگی).
