مدل قیمت گذاری CGE (انگلیسی : Computable General Equilibrium - CGE Pricing Model)، در ریاضیات (Mathematics)
انواع مدل های قیمت گذاری (Pricing Models) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدل قیمت گذاری CGE (انگلیسی : Computable General Equilibrium - CGE Pricing Model) :
مدل قیمت گذاری CGE (Computable General Equilibrium) یک کلاس از مدل های اقتصادی است که برای تحلیل اثرات سیاست های اقتصادی و شوک های برون زا بر قیمت ها، تولید، رفاه و سایر متغیرهای اقتصادی در سطح کلان استفاده می شود. این مدل ها بر اساس نظریه تعادل عمومی والراسی بنا شده اند و کل اقتصاد را به صورت یک سیستم یکپارچه از بازارها، عوامل تولید، و نهادها در نظر می گیرند. CGEها ابزارهای استانداردی برای تحلیل سیاست های تجاری، مالیاتی، زیست محیطی و انرژی هستند.
اجزای اصلی یک مدل CGE:
بخش های تولیدی: توابع تولید (معمولا CES یا لئونتیف) که نهاده ها را به ستانده تبدیل می کنند. بنگاه ها با هدف حداکثر کردن سود، مقدار تولید و تقاضا برای نهاده ها را تعیین می کنند.
بخش خانوار: تابع مطلوبیت (معمولا CES یا استون-گیر) که تقاضا برای کالاها را تعیین می کند. خانوارها با هدف حداکثر کردن مطلوبیت تحت محدودیت بودجه، بین کالاها و پس انداز انتخاب می کنند.
دولت: جمع آوری مالیات، پرداخت یارانه و هزینه های دولتی.
بخش خارجی: واردات و صادرات با فرض کشش های مشخص (معمولا با فرض آرمینگتون - Armington).
بازارها: شرایط تعادل در همه بازارها (کالاها، عوامل تولید، ارز).
فرآیند حل مدل CGE:
تهیه ماتریس حسابداری اجتماعی (SAM) به عنوان پایگاه داده.
کالیبره کردن مدل: تعیین پارامترهای توابع به گونه ای که مدل داده های SAM را بازتولید کند.
تعریف سناریوی پایه (Baseline) و سناریوی شوک (مثلا افزایش ۲۰٪ تعرفه واردات).
حل مدل (معمولا با روش های عددی) برای یافتن مجموعه قیمت ها و مقادیر جدید که همه بازارها را پاکسازی کند.
مقایسه نتایج سناریوی شوک با سناریوی پایه و تحلیل اثرات.
🔑 مثال کلاسیک: تحلیل اثر حذف یارانه حامل های انرژی
یک مدل CGE می تواند اثرات حذف یارانه بنزین، گازوئیل و برق را بر تولید ناخالص داخلی، تورم، رفاه خانوارها (در دهک های مختلف)، و تراز تجاری شبیه سازی کند. نتایج این مدل ها به سیاست گذاران در تصمیم گیری و طراحی بسته های جبرانی کمک می کند.
مثال: تحلیل موافقتنامه تجاری با CGE:
📘 مثال:
دولت قصد دارد با اتحادیه اروپا یک موافقتنامه تجاری منعقد کند که تعرفه های دوجانبه را کاهش دهد. یک مدل CGE با ۲۰ بخش اقتصادی و ۵ منطقه جغرافیایی (ایران، اتحادیه اروپا، چین، ...) اثر این کاهش تعرفه را بر قیمت های داخلی، صادرات و واردات، تولید بخش ها، و رفاه شبیه سازی می کند.
کاربردها:
تحلیل سیاست های تجاری (تعرفه ها، سهمیه ها، موافقتنامه ها).
تحلیل اصلاحات مالیاتی (مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر درآمد).
تحلیل سیاست های انرژی و زیست محیطی (مالیات کربن، یارانه انرژی).
تحلیل اثر شوک های قیمتی (نفت، غذا).
