مدل تعادل عمومی قیمت (General Equilibrium Pricing Model)، در ریاضیات (Mathematics)

انواع مدل های قیمت گذاری (Pricing Models) را در آموزش زیر شرح دادیم :

مدل تعادل عمومی قیمت (General Equilibrium Pricing Model) :

مدل تعادل عمومی قیمت (General Equilibrium Pricing Model) یک چارچوب نظری در اقتصاد است که در آن قیمت تمام کالاها و خدمات به طور هم زمان از طریق تعامل عرضه و تقاضا در همه بازارها تعیین می شود. برخلاف تعادل جزئی (Partial Equilibrium) که فقط یک بازار را در نظر می گیرد، تعادل عمومی به دنبال یافتن مجموعه ای از قیمت هاست که در آن تمام بازارها هم زمان پاکسازی شوند (عرضه برابر تقاضا). این مدل برای تحلیل اثرات سیاست های کلان اقتصادی و شوک های فراگیر بر کل سیستم قیمت ها استفاده می شود.

مدل های تعادل عمومی قابل محاسبه (Computable General Equilibrium - CGE):

این مدل ها نسخه های عددی و عملیاتی مدل های تعادل عمومی هستند که با استفاده از داده های واقعی اقتصاد (ماتریس حسابداری اجتماعی - SAM) و برآورد پارامترها، اثرات سیاست ها را شبیه سازی می کنند. CGEها ابزار قدرتمندی برای تحلیل سیاست های تجاری، مالیاتی، زیست محیطی و انرژی هستند.

ساختار یک مدل CGE:

بخش های تولیدی: توابع تولید که نهاده ها را به ستانده تبدیل می کنند.

بخش خانوار: تابع مطلوبیت که تقاضا برای کالاها را تعیین می کند.

بخش دولت: مالیات، هزینه ها و یارانه ها.

بخش خارجی: واردات و صادرات.

بازارها: شرایط تعادل (عرضه = تقاضا) در همه بازارها.

🔑 مثال کلاسیک: اثرات حذف یارانه حامل های انرژی

یک مدل CGE می تواند اثرات حذف یارانه بنزین را بر قیمت تمام کالاها و خدمات، تورم، رفاه خانوارها، و تولید بخش های مختلف اقتصاد شبیه سازی کند. این مدل نشان می دهد که افزایش قیمت بنزین نه تنها مستقیما بر حمل و نقل تأثیر می گذارد، بلکه از طریق افزایش هزینه نهاده ها، قیمت سایر کالاها را نیز افزایش می دهد.

مثال: تحلیل افزایش قیمت برق با مدل CGE:

📘 مثال:

دولت قصد دارد قیمت برق را ۲۰٪ افزایش دهد. یک مدل CGE با داده های ۱۵ بخش اقتصادی، اثر این افزایش را بر قیمت ها، تولید ناخالص داخلی، و رفاه خانوارها شبیه سازی می کند. نتایج نشان می دهد که قیمت صنایع انرژی بر مانند فولاد و سیمان بیشتر از سایر صنایع افزایش می یابد.

کاربردها:

تحلیل اثرات سیاست های تجاری (تعرفه ها، موافقتنامه های تجاری).

بررسی اثرات اصلاحات مالیاتی.

تحلیل سیاست های زیست محیطی (مالیات کربن).

برآورد اثرات شوک های قیمتی (نفت، انرژی).