ترانزیستور تک پیوندی قابل برنامه ریزی (Programmable Unijunction Transistor - PUT)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع ترانزیستورها (Transistor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
ترانزیستور تک پیوندی قابل برنامه ریزی (Programmable Unijunction Transistor - PUT) :
ترانزیستور تک پیوندی قابل برنامه ریزی (PUT) در واقع یک تریستور کوچک (یا بهتر بگوییم یک سوئیچ قابل تحریک) با چهار لایه (PNPN) است، اما در پیکربندی خاصی شبیه UJT عمل می کند. برخلاف UJT که پارامترهای آن (نسبت ذاتی η) توسط سازنده تعیین می شود، در PUT می توان این پارامترها را با مقاومت های خارجی تنظیم کرد (از این رو "قابل برنامه ریزی" نامیده می شود).
ساختار PUT شبیه یک تریستور با گیت در آند (Anode Gate) است. پایه ها: آند (A)، کاتد (K)، و گیت (G). با اتصال دو مقاومت خارجی بین آند و گیت و گیت و کاتد، یک مقسم ولتاژ ساخته می شود که ولتاژ آستانه راه اندازی را تعیین می کند. نسبت ذاتی
\[ \eta \]توسط مقاومت ها برنامه ریزی می شود:
\[ \eta = R_{G2}/(R_{G1}+R_{G2}) \].
\[ V_P = \eta V_{AK} + V_D \quad , \quad \eta = \frac{R_{G2}}{R_{G1}+R_{G2}} \]هنگامی که ولتاژ آند از ولتاژ گیت بیشتر شود (با اختلاف یک دیود)، PUT روشن شده و جریان زیادی از آند به کاتد جاری می شود. این حالت تا زمانی که جریان از جریان نگهدارنده (Holding Current) پایین تر رود، ادامه می یابد. بنابراین PUT مانند یک UJT با مشخصه مقاومت منفی عمل می کند.
کاربردهای PUT: نوسان سازهای قابل تنظیم، مدارهای تایمر، مدارهای کنترل فاز، و راه انداز تریستورها. مزیت آن نسبت به UJT، انعطاف پذیری در تنظیم آستانه است. نمونه معروف: 2N6027 (PUT).
