ترانزیستور نوری (Optical Transistor / Phototransistor)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع ترانزیستورها (Transistor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
ترانزیستور نوری (Optical Transistor / Phototransistor) :
فتوترانزیستور (Phototransistor) یک ترانزیستور (معمولا BJT) است که به نور حساس بوده و نور می تواند جایگزین جریان بیس شود. اساس کار: وقتی نور به ناحیه بیس (یا کلکتور) می تابد، جفت الکترون-حفره تولید می کند. حامل های اقلیت (در بیس) جمع شده و اثر مشابه تزریق جریان بیس را دارند و جریان کلکتور را افزایش می دهند. فتوترانزیستورها معمولا دارای بهره بالایی هستند (چون جریان نوری ضعیف توسط ترانزیستور تقویت می شود).
فتوترانزیستورها می توانند دوپایه (بدون پایه بیس) یا سه پایه (با پایه بیس برای بایاس اضافی) باشند. نوع دوپایه رایج تر است و بیس از طریق نور کنترل می شود. آنها در مقایسه با فوتودیودها جریان خروجی بزرگتری دارند (چند میلی آمپر) اما سرعت پاسخ کمتری دارند. مواد متداول: سیلیکون (برای نور مرئی و نزدیک فروسرخ)، و III-V (برای فروسرخ).
\[ I_C = \beta \cdot I_{photo} \quad , \quad I_{photo} = R \cdot P_{light} \]کاربردهای فتوترانزیستور: اپتوکوپلرها (ایزولاسیون الکتریکی)، حسگرهای نوری (تشخیص کاغذ در پرینترها، ریموت کنترل های IR)، آشکارسازهای نوار نقاله، و تجهیزات پزشکی. مزایا: حساسیت بالا، هزینه کم. معایب: سرعت محدود (معمولا زیر ۱ مگاهرتز)، و پاسخ غیرخطی.
انواع خاص: فوتودارلینگتون (Photodarlington) با دو ترانزیستور برای بهره فوق العاده بالا، و فتوترانزیستور اثر میدانی (Photo-FET).
