ترانزیستور پیوندی دوقطبی عکس برداری (Photo Bipolar Transistor)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع ترانزیستورها (Transistor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
ترانزیستور پیوندی دوقطبی عکس برداری (Photo Bipolar Transistor) :
ترانزیستور نوری (Phototransistor) یک ترانزیستور دوقطبی است که به نور حساس بوده و میتواند نور را به جریان الکتریکی تبدیل کند. برخلاف فوتودیود، در فوتوترانزیستور به دلیل بهره داخلی (گین) ترانزیستور، جفت نوری بسیار قوی تری داریم. اساس کار: هنگامی که نور به ناحیه بیس (یا کلکتور) می تابد، جفت الکترون-حفره تولید می کند. این حامل ها در ناحیه بیس جمع شده و اثر جریان بیس را ایجاد می کنند که منجر به هدایت ترانزیستور و تولید جریان کلکتور می شود.
در ساختار فوتوترانزیستور معمولا پنجره ای شفاف روی محفظه تعبیه می شود تا نور به کریستال برسد. پایه بیس ممکن است موجود باشد (برای بایاس اضافی) یا نباشد (دوپایه). جریان تاریک (Dark Current) جریان کمی است که در نبود نور از کلکتور به امیتر عبور می کند و باید حداقل باشد.
\[ I_C = \beta \cdot I_{photo} \quad , \quad I_{photo} = R \cdot P_{light} \]در این رابطه
\[ I_{photo} \]جریان نوری معادل در بیس و
\[ \beta \]بهره ترانزیستور است. بنابراین فوتوترانزیستور بهره بسیار بالایی دارد (چند صد تا چند هزار). اما سرعت پاسخگویی آن معمولا کمتر از فوتودیود است. کاربردها: جداکننده های نوری (اپتوکوپلرها)، حسگرهای نوری در صنعت، ریموت کنترل های مادون قرمز، آشکارسازهای کاغذ در پرینترها، و تجهیزات پزشکی.
انواع فوتوترانزیستور: NPN و PNP، اما NPN رایج تر است. همچنین نوع دارلینگتون نوری (Photodarlington) با بهره فوق العاده بالا (تا ۱۰۰۰۰) وجود دارد که جریان خروجی زیادی تولید می کند ولی کندتر است. نکته مهم: برای کار در فرکانس های بالا، بهتر است از فوتودیود با تقویت کننده استفاده شود.
