دیود جداساز (Isolation Diode)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع دیودها (Diode) را در آموزش زیر شرح دادیم :
دیود جداساز (Isolation Diode) :
دیود جداساز (Isolation Diode) یک دیود است که برای جداسازی الکتریکی دو بخش از یک مدار یا دو منبع تغذیه از یکدیگر استفاده می شود. وظیفه اصلی آن جلوگیری از جریان یافتن معکوس (Reverse Current Flow) از یک بخش به بخش دیگر است. این دیودها معمولا به صورت سری در مسیرهای تغذیه یا سیگنال قرار می گیرند.
رایج ترین کاربرد دیود جداساز، در سیستم های تغذیه با منابع پشتیبان (Redundant Power Supplies) است. برای مثال، در تجهیزات حیاتی (مانند سرورها)، دو منبع تغذیه موازی وجود دارد. اگر یکی از منابع از کار بیفتد، دیودهای جداساز (معمولا دیودهای قدرتی با افت ولتاژ پایین) از بازگشت جریان به منبع معیوب و افت ولتاژ روی بار جلوگیری می کنند.
کاربرد دیگر در سیستم های باتری (Battery Isolation) است. در خودروها یا سیستم های خورشیدی که چندین باتری وجود دارد، دیودهای جداساز از تخلیه یک باتری توسط باتری دیگر جلوگیری می کنند. برای مثال، دیود جداکننده دینام از باتری (Alternator Isolation Diode) از تخلیه باتری از طریق دینام در هنگام خاموش بودن موتور جلوگیری می کند.
پارامترهای مهم برای دیود جداساز:
حداکثر جریان مستقیم (I_F): باید با جریان بار مطابقت داشته باشد.
افت ولتاژ مستقیم (V_F): هرچه کمتر باشد، تلفات توان کمتر است. در کاربردهای با جریان بالا، از دیودهای شاتکی (Schottky) با V_F پایین استفاده می شود.
حداکثر ولتاژ معکوس (V_RRM): باید بیشتر از حداکثر ولتاژی باشد که ممکن است در دو سر دیود ظاهر شود.
مدیریت حرارتی: در جریان های بالا، دیودهای جداساز نیاز به هیت سینک دارند.
در کاربردهای ولتاژ پایین (مانند ۵ ولت یا ۳.۳ ولت)، افت ولتاژ ۰.۷ ولت یک دیود سیلیکونی می تواند تلفات قابل توجهی ایجاد کند. بنابراین، در این موارد از دیودهای شاتکی با افت ولتاژ حدود ۰.۳-۰.۴ ولت استفاده می شود. برای جریان های بسیار بالا، گاهی از مدارات MOSFET با مقاومت بسیار کم (R_DS(on)) به عنوان دیودهای جداساز ایده آل (Ideal Diodes) استفاده می شود.
سری معروف دیودهای جداساز شامل دیودهای یکسوساز قدرتی مانند سری 1N400x، 1N540x، و دیودهای شاتکی مانند سری 1N58xx (برای جریان های بالا) است.
در نهایت، دیود جداساز یک قطعه ساده و مؤثر برای اطمینان از عملکرد قابل اعتماد سیستم های تغذیه و جلوگیری از جریان های معکوس ناخواسته است.
