دیود راه انداز (Trigger Diode)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)

انواع دیودها (Diode) را در آموزش زیر شرح دادیم :

دیود راه انداز (Trigger Diode) :

دیود راه انداز (Trigger Diode) یک نوع دیود دوطرفه (Bidirectional) است که برای راه اندازی (Triggering) تریاک ها (TRIACs) و تریستورها (Thyristors) در مدارات کنترل فاز (Phase Control) استفاده می شود. معروف ترین نمونه دیود راه انداز، دیاک (DIAC) است که در مورد شماره ۳۶ توضیح داده شد. دیود راه انداز معمولا در مدارات دیمر نور (Light Dimmers) و کنترل سرعت موتور به کار می رود.

مشخصه اصلی دیود راه انداز، وجود ولتاژ شکست (Breakover Voltage - V_BO) در هر دو جهت است. تا زمانی که ولتاژ دو سر دیود از V_BO کمتر باشد، دیود در حالت قطع (Blocking State) با مقاومت بسیار بالا قرار دارد. با رسیدن ولتاژ به V_BO، دیود به طور ناگهانی هدایت می کند (وارد ناحیه مقاومت منفی می شود) و یک پالس جریان به گیت تریاک ارسال می کند.

پارامترهای مهم دیود راه انداز عبارتند از: ولتاژ شکست (V_BO) (معمولا ۲۵-۴۰ ولت برای DIAC رایج)، جریان پیک (Peak Current)، و تقارن (Symmetry) ولتاژ شکست در دو جهت.

کاربرد اصلی دیود راه انداز در مدارات کنترل فاز با تریاک است. با تغییر ثابت زمانی یک مدار RC، ولتاژ دو سر خازن با تأخیر به V_BO می رسد و دیود راه انداز را روشن می کند. این روشن شدن، یک پالس به گیت تریاک ارسال می کند و تریاک را با زاویه آتش (Firing Angle) مشخصی روشن می کند. با تغییر مقاومت متغیر (پتانسیومتر)، می توان زاویه آتش و در نتیجه توان تحویلی به بار را کنترل کرد.

سری معروف دیودهای راه انداز شامل DB3 (DIAC با V_BO حدود ۳۲ ولت) و DB4 (با V_BO حدود ۴۰ ولت) است.

در نهایت، دیود راه انداز یک قطعه ساده اما حیاتی در مدارات کنترل توان AC با تریاک است.