دیود کریستالی (Crystal Diode)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع دیودها (Diode) را در آموزش زیر شرح دادیم :
دیود کریستالی (Crystal Diode) :
دیود کریستالی (Crystal Diode) یک اصطلاح تاریخی است که به دیودهای اتصال نقطه ای (Point Contact Diodes) اولیه اطلاق می شد. این نام از گیرنده های کریستالی (Crystal Radios) گرفته شده است که در اوایل قرن بیستم برای دریافت امواج رادیویی استفاده می شدند. در این گیرنده ها، یک بلور معدنی (معمولا گالن - سولفید سرب) به عنوان عنصر یکسوساز عمل می کرد و یک سیم نازک (سبیل گربه ای) روی آن فشار داده می شد تا یک اتصال نقطه ای ایجاد کند.
بنابراین، دیود کریستالی در واقع همان دیود اتصال نقطه ای است که در مورد شماره ۴۴ توضیح داده شد. تفاوت اصلی در کاربرد تاریخی و نام گذاری است. "کریستال" به بلور نیمه هادی (مانند گالن، سیلیکون یا ژرمانیوم) اشاره دارد که در ساخت این دیودها استفاده می شد.
گیرنده کریستالی (Crystal Radio) ساده ترین نوع گیرنده رادیویی است که بدون نیاز به منبع تغذیه کار می کند. این گیرنده شامل یک آنتن، یک سیم پیچ (به عنوان سلف)، یک خازن متغیر (برای تنظیم ایستگاه)، و یک دیود کریستالی (برای یکسوسازی سیگنال RF) و یک هدفون با امپدانس بالا است. دیود کریستالی سیگنال مدوله شده با دامنه (AM) را یکسو کرده و بخش فرکانس صوتی آن را به هدفون می فرستد.
در گیرنده های کریستالی اولیه، یافتن نقطه "داغ" (Hot Spot) روی بلور که بهترین یکسوسازی را انجام می داد، نیاز به جابجا کردن سیم روی سطح بلور داشت. این فرآیند "شکار نقطه" (Cat's Whisker Probing) نامیده می شد و گیرنده را بسیار حساس به لرزش و ضربه می کرد. این ناپایداری یکی از دلایل اصلی کنار گذاشته شدن این فناوری بود.
با ظهور دیودهای پیوندی ژرمانیومی و سیلیکونی در دهه ۱۹۵۰، اصطلاح "دیود کریستالی" به تدریج منسوخ شد. دیودهای جدید پایدارتر، قابل اعتمادتر و با عملکرد بهتر بودند. با این حال، علاقه مندان به رادیوی قدیمی و الکترونیک خلاق (Hobbyists) هنوز هم برای ساخت گیرنده های کریستالی ساده از دیودهای ژرمانیومی (مانند 1N34 یا 1N60) استفاده می کنند که گاهی اوقات نیز "دیود کریستالی" نامیده می شوند.
دیودهای ژرمانیومی (مانند 1N34) که امروزه در گیرنده های کریستالی استفاده می شوند، در واقع دیودهای پیوندی (Junction Diodes) هستند و با دیودهای اتصال نقطه ای اولیه تفاوت دارند. با این حال، آنها ولتاژ آستانه پایینی (حدود ۰.۲-۰.۳ ولت) دارند که برای یکسوسازی سیگنال های ضعیف رادیویی مناسب است و به همین دلیل به عنوان جایگزین مدرن برای دیودهای کریستالی قدیمی شناخته می شوند.
در نهایت، دیود کریستالی نماد آغاز عصر الکترونیک حالت جامد است. این قطعه ساده به میلیون ها نفر امکان داد تا برای اولین بار رادیو را تجربه کنند و راه را برای توسعه رادیوهای ترانزیستوری قابل حمل و در نهایت الکترونیک مدرن هموار کرد. مطالعه گیرنده های کریستالی و دیودهای کریستالی هنوز هم یک راه عالی برای یادگیری اصول اولیه رادیو و الکترونیک است.
