لیزر هولوگرافی (Holography Laser)، در فیزیک (Physics)
انواع لیزرها (Laser) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لیزر هولوگرافی (Holography Laser) :
Holography Laser به لیزرهایی اطلاق می شود که برای ثبت هولوگرام (تصاویر سه بعدی) استفاده می شوند. هولوگرافی نیاز به نوری با همدوسی (coherence) بسیار بالا دارد تا الگوی تداخل بین دو پرتو (شیئی و مرجع) به طور پایدار ثبت شود. بنابراین، لیزرهای مورد استفاده باید دارای طول همدوسی بلند (چند متر) باشند. پرتو خروجی باید تمیز و تک مد باشد. لیزر HeNe (۶۳۲٫۸ نانومتر) از نظر تاریخی محبوب ترین لیزر برای هولوگرافی آماتوری و آموزشی بوده است. لیزرهای دیگر مانند لیزرهای آرگون (۵۱۴ نانومتر)، لیزرهای Nd:YAG با هارمونیک دوم (۵۳۲ نانومتر)، و لیزرهای دیودی قرمز با حفره خارجی نیز استفاده می شوند.
مکانیزم: نور لیزر به دو پرتو (شیئی و مرجع) تقسیم می شود. پرتو شیئی به جسم تابانده شده و به سمت صفحه عکاسی (فیلم یا پلیت) منعکس می شود. پرتو مرجع مستقیما به صفحه عکاسی می تابد. برهم کنش این دو پرتو یک الگوی تداخل (شامل حاشیه های روشن و تاریک) روی صفحه ثبت می کند. برای بازسازی تصویر سه بعدی، همان لیزر (یا لیزر مشابه) به الگوی ثبت شده تابانده می شود. پراش نور از الگو، تصویر مجازی جسم را در فضا بازسازی می کند. همدوسی بالا برای داشتن حاشیه های تداخل واضح در کل عمق میدان ضروری است.
ویژگی های مورد نیاز لیزر هولوگرافی: طول همدوسی بلند (L_c = λ²/Δλ)، پایداری فرکانس و توان در طول مدت ثبت (که می تواند از چند ثانیه تا چند دقیقه باشد)، و پروفایل پرتو تمیز (معمولا مد پایه TEM₀₀). لرزش های محیطی نیز باید کاملا حذف شوند.
انواع لیزرهای هولوگرافی: ۱) HeNe: ارزان، قابل اعتماد، همدوسی خوب (با آینه های مناسب). مناسب برای هولوگرافی آموزشی و آماتوری. ۲) لیزرهای دیودی با حفره خارجی (ECDL): همدوسی خوب و توان بالاتر. ۳) لیزرهای حالت جامد با پمپ دیودی (DPSS) در ۵۳۲ نانومتر: توان بالا و همدوسی خوب. ۴) لیزرهای آرگون: توان بالا برای هولوگرافی حرفه ای (هولوگرام های بزرگ).
کاربردها: هنر (خلق آثار هنری سه بعدی)، امنیت (هولوگرام های روی اسکناس، کارت های اعتباری)، ذخیره سازی داده ها (هولوگرافیک دیتا استوریج)، و تحقیقات علمی (میکروسکوپ هولوگرافیک).