لیزر پزشکی (Medical Laser)، در فیزیک (Physics)
انواع لیزرها (Laser) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لیزر پزشکی (Medical Laser) :
Medical Laser به لیزرهایی اطلاق می شود که برای تشخیص، درمان، یا جراحی در پزشکی و دندانپزشکی استفاده می شوند. انتخاب نوع لیزر به کاربرد پزشکی بستگی دارد و عواملی مانند طول موج (که تعیین کننده عمق نفوذ و جذب در بافت های مختلف است)، توان، و حالت کاری (پیوسته یا پالسی) مهم هستند. لیزرهای پزشکی در طیف وسیعی از تخصص ها از جمله چشم پزشکی، پوست، جراحی عمومی، دندانپزشکی، اورولوژی، و قلب و عروق کاربرد دارند.
انواع لیزرهای پزشکی و کاربردهای آنها: ۱) لیزر اگزایمر ArF (۱۹۳ نانومتر): جراحی لیزیک (اصلاح عیوب انکساری چشم). ۲) لیزر Nd:YAG (۱۰۶۴ نانومتر و هارمونیک دوم ۵۳۲ نانومتر): کپسولوتومی خلفی (چشم)، لیزر موهای زائد، درمان ضایعات عروقی (۵۳۲ نانومتر)، جراحی پروستات. ۳) لیزر CO₂ (۱۰٫۶ میکرون): برش و تبخیر بافت (جراحی پوست، زنان، گوش و حلق و بینی). ۴) لیزر اربیوم:YAG (۲۹۴۰ نانومتر): دندانپزشکی (تراشیدن مینا و عاج)، جراحی پوست (لایه برداری). ۵) لیزر هولمیوم:YAG (۲۱۲۰ نانومتر): لیتوتریپسی (خرد کردن سنگ کلیه)، برداشتن پروستات. ۶) لیزر تولیوم (حدود ۲۰۰۰ نانومتر): جراحی پروستات (ThuLEP). ۷) لیزر رنگی (Dye Laser) با پمپ فلاش: درمان ضایعات عروقی و رنگدانه ای (درماتولوژی). ۸) لیزر دیودی (۶۳۰-۹۸۰ نانومتر): لیزر موهای زائد، درمان های پوستی، جراحی بافت نرم، فتوتراپی دینامیک (PDT). ۹) لیزر آرگون (۴۸۸ و ۵۱۴ نانومتر): فوتوکوآگولاسیون شبکیه (در گذشته).
مکانیزم برهمکنش لیزر با بافت: اثرات می تواند شامل اثر فوتوحرارتی (گرم کردن و انعقاد یا تبخیر)، اثر فوتومکانیکی (شوک مکانیکی ناشی از پالس های کوتاه برای خرد کردن سنگ)، اثر فوتوشیمیایی (تحریک واکنش های شیمیایی مانند PDT)، و اثر فوتوابلیتی (تبخیر دقیق با حداقل حرارت، مانند لیزر اگزایمر) باشد.
ایمنی در لیزرهای پزشکی بسیار حیاتی است و باید از عینک های محافظ مناسب و پروتکل های ایمنی استفاده شود. لیزرهای پزشکی ابزارهای قدرتمندی هستند که روش های درمانی را متحول کرده اند.
