لیزر Cr:BeAl₂O₄ (انگلیسی : Alexandrite Laser)، در فیزیک (Physics)
انواع لیزرها (Laser) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لیزر Cr:BeAl₂O₄ (انگلیسی : Alexandrite Laser) :
Cr:BeAl₂O₄ (Alexandrite) Laser همان لیزر الکساندریت است که پیشتر (شماره ۷) معرفی شد. این نام شیمیایی دقیق تر آن است: کریزوبریل دوپ شده با کروم (
\[ BeAl_2O_4:Cr^{3+} \]). این لیزر قابل تنظیم در محدوده ۷۰۰ تا ۸۲۰ نانومتر است و ویژگی های منحصر به فردی دارد. در اینجا توضیحات تکمیلی ارائه می شود.
ساختار بلوری الکساندریت اورتورمبیک (orthorhombic) است و یون های Cr³⁺ در دو نوع جایگاه بلوری با تقارن متفاوت قرار می گیرند. این ویژگی باعث ایجاد پهنای باند گسیل وسیع و امکان تنظیم طول موج می شود. طول موج مرکزی حدود ۷۵۵ نانومتر است. لیزر الکساندریت می �تواند در دمای اتاق کار کند و بازده آن تا ۲-۳٪ در پمپاژ با لامپ فلاش است.
از مهمترین کاربردهای الکساندریت می توان به لیزر موهای زائد (به دلیل جذب خوب توسط ملانین)، لیزر سنگ شکن کلیه (لیتوتریپسی)، و لیزر درمانی ضایعات عروقی و رنگدانه ای اشاره کرد. در زمین شناسی و سنجش از دور برای LIDAR و اندازه گیری دما و رطوبت جو استفاده می شود. در صنعت برای حکاکی روی مواد و در نظامی برای مسافت یاب ها کاربرد دارد.
یکی از ویژگی های برجسته الکساندریت، قابلیت ذخیره سازی انرژی بالا و تولید پالس های Q-switched با انرژی بالا (تا چند ژول) است. همچنین می توان آن را در مد پیوسته با توان چند ده وات کار کرد. پهنای طیف آن امکان تولید پالس های کوتاه (پیکوثانیه) با قفل مدی را نیز فراهم می کند. الکساندریت به دلیل سختی بالا و پایداری شیمیایی، یک ماده لیزری بادوام است. اگرچه تا حدی توسط Ti:Sapphire در تحقیقات طیف سنجی جایگزین شده، اما در کاربردهای پزشکی و صنعتی خاص همچنان اهمیت دارد.
