رونتگن (Roentgen - R)، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
رونتگن (Roentgen - R) :
Roentgen (رونتگن) یکای قدیمی برای اندازه گیری پرتوهای یونیزان (اشعه ایکس و گاما) است. یک رونتگن برابر است با مقدار پرتوی که در یک کیلوگرم هوا، بار الکتریکی معادل
\[ 2.58 \times 10^{-4} \]کولن (یعنی یون هایی به مجموع بار ۲.۵۸×۱۰⁻۴ C) تولید کند. این واحد به افتخار ویلهلم رونتگن، کاشف اشعه ایکس، نام گذاری شده است.
رونتگن بر اساس اثر یونیزاسیون در هوا تعریف می شود و فقط برای اشعه ایکس و گاما با انرژی تا حدود ۳ مگاالکترون ولت کاربرد دارد. واحد SI معادل آن کولن بر کیلوگرم (C/kg) است:
\[ 1\,\text{R} = 2.58 \times 10^{-4}\,\text{C/kg} \].
رونتگن در گذشته برای اندازه گیری دز پرتوگیری در رادیولوژی و حفاظت در برابر پرتوها استفاده می شد، اما امروزه واحدهای گری (Gy) برای دز جذبی و سیورت (Sv) برای دز معادل جایگزین آن شده اند.
یک عکس رادیوگرافی قفسه سینه حدود ۱۰-۵۰ میلی رونتگن (mR) دز ایجاد می کند.
\[ 1\,\text{R} = 2.58 \times 10^{-4}\,\text{C/kg} \]رابطه رونتگن با گری (برای هوا) تقریبا ۰.۸۷۶ راد (یا ۰.۰۰۸۷۶ گری) به ازای هر رونتگن است. اما این وابسته به انرژی فوتون و ماده است.
مثال: پرتوگیری زمینه طبیعی حدود ۱۰-۲۰ میکرورونتگن بر ساعت (µR/h) است. یک فلوروسکوپی ممکن است دز ۱-۱۰ رونتگن در دقیقه داشته باشد. دستگاه های قدیمی دزیمتری بر حسب رونتگن کالیبره می شدند.
رونتگن امروزه عمدتا در متون تاریخی و برخی دستگاه های قدیمی دیده می شود.
