کالیبر (Caliber) ( $ 1\,\text{caliber} = 0.01\,\text{in} $ )، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
کالیبر (Caliber) ( $ 1\,\text{caliber} = 0.01\,\text{in} $ ) :
Caliber (کالیبر) یکای طول است که برای اندازه گیری قطر داخلی لوله سلاح های گرم و همچنین قطر گلوله ها استفاده می شود. کالیبر معمولا بر حسب اینچ یا میلی متر بیان می شود. در سلاح های آمریکایی، کالیبر اغلب بر حسب صدم اینچ است. برای مثال، کالیبر ۴۵ یعنی ۰.۴۵ اینچ (۱۱.۴۳ میلی متر).
کالیبر همچنین گاهی به نسبت طول لوله به قطر آن اشاره دارد. مثلا یک توپ با کالیبر ۳۹ یعنی طول لوله آن ۳۹ برابر کالیبر (قطر) است.
انواع کالیبر: کالیبر اسمی (nominal caliber) که عدد تقریبی است و کالیبر واقعی (actual caliber) که دقیقا قطر لوله است. برای نمونه، فشنگ ۹ میلی متر پارابلوم در واقع قطر گلوله آن ۹.۰۱ میلی متر است.
سیستم کالیبر برای توپخانه و سلاح های بزرگ نیز به کار می رود. برای مثال، توپ ۱۵۵ میلی متری یعنی قطر لوله ۱۵۵ میلی متر. در نیروی دریایی، کالیبر توپ های بزرگ را گاهی بر حسب اینچ می گویند (مثلا ۱۶ اینچ).
\[ 1\,\text{caliber (inch-based)} = 0.01\,\text{in} \quad \text{(برای اعداد صحیح مانند .45 cal)} \qquad 1\,\text{caliber (mm-based)} = 1\,\text{mm} \]در تسلیحات، کالیبر تعیین کننده قدرت و کاربرد سلاح است. کالیبرهای کوچک (۵.۵۶ میلی متر) برای تفنگ های تهاجمی، کالیبرهای متوسط (۹ میلی متر) برای تپانچه ها و کالیبرهای بزرگ (۱۲.۷ میلی متر و بالاتر) برای سلاح های سنگین و ضدزره استفاده می شوند.
مثال: تفنگ M16 آمریکایی دارای کالیبر ۵.۵۶ میلی متر (یا .223 اینچ) است. تپانچه کلت M1911 کالیبر ۴۵ (۰.۴۵ اینچ = ۱۱.۴۳ میلی متر) دارد. توپ هویتزر M777 کالیبر ۱۵۵ میلی متر دارد.
کالیبر در فیزیک و مهندسی مواد نیز برای اندازه گیری قطر سیم ها و لوله های بسیار ریز به کار می رود، اما کاربرد اصلی آن در زمینه تسلیحات و مهمات است.
کالیبر نباید با میلی متر اشتباه شود: وقتی می گوییم "تفنگ ۹ میلی متری" یعنی کالیبر آن ۹ میلی متر است. در آمریکا ممکن است بگویند ".357" یعنی ۰.۳۵۷ اینچ (۹.۰۶ میلی متر).
