وجب (Span - تاریخچه ایران)، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
وجب (Span - تاریخچه ایران) :
Span (وجب) یک واحد طول باستانی است که بر اساس فاصله بین نوک انگشت شست و نوک انگشت کوچک در حالت باز بودن دست تعریف می شود. این واحد در بسیاری از فرهنگ ها از جمله ایران باستان، روم، یونان و تمدن های دیگر استفاده می شده است.
وجب یک واحد طبیعی و همیشه در دسترس بود. مردم برای اندازه گیری های سریع و تقریبی از وجب استفاده می کردند. یک وجب معمولی برای یک فرد بالغ حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر است.
در ایران باستان، وجب به عنوان زیرواحد ذرع و گز به کار می رفت. معمولا ۴ وجب برابر با ۱ ذرع (حدود ۱۰۴ سانتی متر) بود. بنابراین هر وجب حدود ۲۶ سانتی متر می شد.
در معماری و صنایع دستی سنتی، استادکاران از وجب برای اندازه گیری ابعاد استفاده می کردند. برای مثال، یک آجرکار با وجب خود ابعاد آجر را تنظیم می کرد.
\[ 1\,\text{Span (Vajab)} \approx 20-26\,\text{cm} \quad \text{(بسته به فرد و منطقه)} \qquad 1\,\text{Zira} \approx 4\,\text{Vajab} \]وجب در متون فقهی و شرعی نیز برای تعیین برخی حدود (مثلا مقدار آبی که کف دست را می پوشاند) کاربرد داشته است.
مثال: یک خیاط سنتی برای اندازه گیری دور کمر یا قد دامن ممکن بود از وجب استفاده کند. یا یک بنّا برای تعیین فاصله بین آجرها از وجب بهره می برد.
در انگلستان، واحد "Span" نیز وجود داشت که برابر با ۹ اینچ یا ۲۲.۸۶ سانتی متر بود. این مقدار به وجب ایرانی نزدیک است.
وجب به عنوان یک واحد غیردقیق (وابسته به اندازه دست فرد) امروزه کاربرد علمی ندارد، اما در زندگی روزمره و هنرهای سنتی گاهی هنوز به کار می رود.
وجب نمونه ای از انسان محوری در اندازه گیری های اولیه است و نشان می دهد که بشر چگونه از بدن خود به عنوان اولین ابزار اندازه گیری استفاده کرده است.
