پواز (Poise - P) برای ویسکوزیته دینامیکی (Dynamic Viscosity) ( $ 1\,\text{P} = 0.1\,\text{Pa}\cdot\text{s} $ )، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
پواز (Poise - P) برای ویسکوزیته دینامیکی (Dynamic Viscosity) ( $ 1\,\text{P} = 0.1\,\text{Pa}\cdot\text{s} $ ) :
Poise یکای ویسکوزیته دینامیکی (گرانروی) در سیستم CGS است و به نام فیزیولوژیست فرانسوی، ژان پوازوی، نام گذاری شده است. یک پواز برابر است با ویسکوزیته سیالی که در آن، برای حفظ یک لایه سیال با گرادیان سرعت ۱ (cm/s)/cm، نیروی برشی ۱ دین بر سانتی متر مربع لازم باشد:
\[ 1\,\text{P} = 1\,\text{dyn} \cdot \text{s}/\text{cm}^2 = 1\,\text{g}/(\text{cm} \cdot \text{s}) \].
ویسکوزیته معیاری از مقاومت سیال در برابر جاری شدن است. هرچه ویسکوزیته بیشتر باشد، سیال غلیظتر است. عسل ویسکوزیته بالایی دارد، در حالی که آب ویسکوزیته پایینی دارد.
یک پواز واحد نسبتا بزرگی است، بنابراین معمولا از سانتی پواز (cP) استفاده می شود. آب در دمای ۲۰°C ویسکوزیته حدود ۱ سانتی پواز (
\[ 1\,\text{cP} = 0.01\,\text{P} \]) دارد.
رابطه پواز با یکای SI ویسکوزیته دینامیکی (پاسکال-ثانیه - Pa·s):
\[ 1\,\text{Pa} \cdot \text{s} = 10\,\text{P} \]. یعنی ۱ پاسکال-ثانیه معادل ۱۰ پواز است.
\[ \tau = \eta \frac{du}{dy} \quad \text{(تنش برشی)} \qquad \eta \text{ (بر حسب P)} \qquad 1\,\text{P} = 0.1\,\text{Pa} \cdot \text{s} \]ویسکوزیته دینامیکی با حرف یونانی η (اتا) نشان داده می شود. قانون ویسکوزیته نیوتنی بیان می کند که تنش برشی (τ) متناسب با گرادیان سرعت است.
مثال: روغن موتور معمولی در دمای اتاق ویسکوزیته ای بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ سانتی پواز دارد. عسل حدود ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سانتی پواز دارد.
ویسکوزیته به شدت به دما وابسته است. با افزایش دما، ویسکوزیته مایعات کاهش می یابد (روغن روان تر می شود) و ویسکوزیته گازها افزایش می یابد.
اندازه گیری ویسکوزیته در صنایع نفت، غذا، داروسازی و آرایشی حیاتی است. ویسکوزیمترها (گرانروی سنج ها) برای این منظور استفاده می شوند.
در پزشکی، ویسکوزیته خون در تشخیص برخی بیماری ها اهمیت دارد. خون کامل ویسکوزیته حدود ۴-۵ سانتی پواز دارد.
پواز همچنین در دینامیک سیالات و مطالعه جریان در لوله ها (جریان پوازوی) کاربرد دارد. رابطه پوازوی برای جریان حجمی در لوله به ویسکوزیته وابسته است.
نام پوازوی به دلیل کارهای مهم او در فیزیولوژی جریان خون در رگ ها بر این واحد نهاده شده است.
