ارگ (Erg - erg) برای انرژی (در سیستم CGS) ( $ 1\,\text{erg} = 10^{-7}\,\text{J} $ )، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
ارگ (Erg - erg) برای انرژی (در سیستم CGS) ( $ 1\,\text{erg} = 10^{-7}\,\text{J} $ ) :
Erg یکای انرژی و کار در سیستم CGS (سانتی متر-گرم-ثانیه) است. یک ارگ برابر است با انرژی مورد نیاز برای اعمال نیروی یک دین در طول یک سانتی متر:
\[ 1\,\text{erg} = 1\,\text{dyn} \cdot \text{cm} = 1\,\text{g} \cdot \text{cm}^2/\text{s}^2 \].
ارگ واحد بسیار کوچکی است. رابطه آن با ژول (واحد انرژی در SI):
\[ 1\,\text{J} = 10^7\,\text{erg} \]. یعنی یک ژول معادل ده میلیون ارگ است.
برای درک کوچکی ارگ، می توان گفت که بلند کردن یک دانه شن به ارتفاع یک میلی متر حدود ۱ ارگ انرژی نیاز دارد. یک مورچه در حال حرکت ممکن است توانی در حد چند هزار ارگ بر ثانیه مصرف کند.
ارگ در فیزیک کلاسیک، به ویژه در مکانیک و ترمودینامیک قدیم کاربرد داشت. بسیاری از فرمول های فیزیک نظری ابتدا بر حسب ارگ نوشته می شدند.
\[ W = \vec{F} \cdot \vec{d} \quad \text{(کار بر حسب erg)} \qquad 1\,\text{erg} = 10^{-7}\,\text{J} \]در اخترفیزیک، گاهی برای بیان انرژی رویدادهای عظیم مانند ابرنواخترها از ارگ استفاده می شود، زیرا اعداد بر حسب ژول بسیار بزرگ می شوند. یک ابرنواختر معمولی انرژی حدود
\[ 10^{51} \]ارگ آزاد می کند.
مثال: اگر نیروی ۱۰۰ دین بر جسمی وارد شود و آن را به اندازه ۵ سانتی متر جابجا کند، کار انجام شده برابر با W = 100 × 5 = 500 ارگ است. معادل
\[ 5 \times 10^{-5} \]ژول.
در سیستم CGS، واحد توان ارگ بر ثانیه (erg/s) است. خورشید با توان حدود
\[ 3.8 \times 10^{33} \]ارگ بر ثانیه (یعنی
\[ 3.8 \times 10^{26} \]وات) انرژی تابش می کند.
ارگ در فیزیک پلاسما و فیزیک پرتوها نیز گاهی استفاده می شود. اگرچه امروزه استفاده از ارگ کاهش یافته، اما در متون قدیمی و برخی زمینه های تخصصی همچنان دیده می شود.
یکی از کاربردهای ارگ در اندازه گیری انرژی تابشی و دز جذبی (بر حسب erg/g) در گذشته بود. واحد راد (rad) برابر با ۱۰۰ erg/g است.
در شیمی سطح، انرژی برهم کنش بین مولکول ها گاهی بر حسب erg/cm² (انرژی سطحی) بیان می شود.
با وجود کوچکی، ارگ برای کارهای دقیق آزمایشگاهی در مقیاس میکرو و نانو ممکن است مفید باشد، اما امروزه ترجیح بر استفاده از ژول با پیشوندهای مناسب (میکروژول، نانوژول) است.
به هر حال، آشنایی با ارگ برای مطالعه تاریخ فیزیک و کار با داده های قدیمی ضروری است.
