اهم (Ohm - Ω) برای مقاومت الکتریکی (Resistance) ( $ \Omega = \text{V}/\text{A} $ )، در فیزیک (Physics)
انواع واحدها (Unit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
اهم (Ohm - Ω) برای مقاومت الکتریکی (Resistance) ( $ \Omega = \text{V}/\text{A} $ ) :
Ohm یکای مقاومت الکتریکی در سیستم SI است و به نام فیزیکدان آلمانی، گئورگ زیمون اهم، نام گذاری شده است. یک اهم برابر است با مقاومتی که اگر اختلاف پتانسیل یک ولت به دو سر آن اعمال شود، جریانی برابر یک آمپر از آن عبور کند:
\[ 1\,\Omega = 1\,\text{V}/\text{A} \].
مقاومت الکتریکی ویژگی یک ماده است که نشان می دهد چقدر در برابر عبور جریان مخالفت می کند. هرچه مقاومت بیشتر باشد، جریان کمتری از مدار عبور می کند.
قانون اهم (Ohm's law) رابطه بین ولتاژ، جریان و مقاومت را بیان می کند:
\[ V = IR \]. این قانون پایه ای ترین اصل در تحلیل مدارهای الکتریکی است.
مقاومت یک رسانا به جنس، طول، سطح مقطع و دما بستگی دارد:
\[ R = \rho \frac{L}{A} \]، که ρ مقاومت ویژه (resistivity) ماده است و بر حسب اهم-متر (Ω·m) بیان می شود.
\[ R = \frac{V}{I} \quad \text{(قانون اهم)} \qquad P = I^2 R = \frac{V^2}{R} \quad \text{(توان مصرفی)} \]توان تلف شده در یک مقاومت از روابط
\[ P = I^2 R \]یا
\[ P = V^2 / R \]به دست می آید. این توان به صورت گرما ظاهر می شود.
مقاومت ها قطعات الکتریکی هستند که برای محدود کردن جریان، تقسیم ولتاژ و ایجاد افت ولتاژ در مدارها استفاده می شوند. مقدار مقاومت آنها با نوارهای رنگی مشخص می شود.
مثال: اگر یک مقاومت ۱۰۰ اهمی به باتری ۹ ولت وصل شود، جریان عبوری برابر با I = V/R = 9/100 = 0.09 آمپر (۹۰ میلی آمپر) خواهد بود.
در مدارهای موازی و سری، مقاومت معادل به ترتیب کاهش یا افزایش می یابد. برای مقاومت های سری:
\[ R_{eq} = R_1 + R_2 + ... \]و برای موازی:
\[ \frac{1}{R_{eq}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + ... \].
هادی های خوب مانند فلزات مقاومت بسیار کمی دارند (از مرتبه میکرواهم-متر)، در حالی که عایق ها مقاومت بسیار بالایی دارند (میلیون ها اهم).
نیمه رساناها مانند سیلیسیم مقاومتی بین این دو دارند و با تغییر دما یا ناخالصی، مقاومت آنها تغییر می کند.
مقاومت وابسته به دما است. برای بسیاری از فلزات، با افزایش دما مقاومت افزایش می یابد. این خاصیت در دماسنج های مقاومتی (RTD) استفاده می شود.
در جریان متناوب، علاوه بر مقاومت، مفاهیم راکتانس و امپدانس (Z) مطرح می شود که بر حسب اهم هستند. امپدانس ترکیبی از مقاومت و راکتانس است.
اهم یکای بسیار مهمی در الکترونیک است و دانشجویان و مهندسان مدام با آن سر و کار دارند. از مقاومت های کوچک SMD تا مقاومت های قدرتمند، همه بر حسب اهم مشخص می شوند.
