لامپ بخار سدیم فشار بالا (High-Pressure Sodium Vapor Lamp / HPS)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ بخار سدیم فشار بالا (High-Pressure Sodium Vapor Lamp / HPS) :
لامپ بخار سدیم فشار بالا (HPS) یکی از پربازده ترین لامپ های HID است (تا ۱۵۰ لومن بر وات) که نور زرد-کهربایی تولید می کند. این لامپ ها در روشنایی معابر و صنایع بسیار رایج بودند.
ساختار: لوله تخلیه از جنس آلومینا (سرامیک) که در برابر سدیم مقاوم است. حاوی سدیم، جیوه و گاز زنون. دو الکترود. درون یک حباب شیشه ای خلأ (برای عایق حرارتی) قرار دارد.
مکانیسم: با گرم شدن، سدیم و جیوه تبخیر می شوند. فشار بخار سدیم بالا (حدود ۱۰۰ تور) باعث پهن شدگی خطوط طیفی می شود و طیف نسبتا وسیعی (۵۴۰-۶۴۰ نانومتر) ایجاد می کند که نور زرد-نارنجی است. CRI پایین (۲۰-۲۵).
بازده نوری: ۸۰-۱۵۰ لومن بر وات. توان: ۳۵ تا ۱۰۰۰ وات. طول عمر: ۲۴,۰۰۰-۴۰,۰۰۰ ساعت.
کاربرد: روشنایی بزرگراه ها، تونل ها، پارکینگ ها، انبارها، گلخانه ها (برای گل دهی).
مزایا: بازده بسیار بالا، عمر طولانی. معایب: CRI پایین، زمان گرم شدن (۵-۱۰ دقیقه)، نیاز به بالاست.
نوع با رنگ سفید (White HPS) با فشار بالاتر و CRI بهتر (۶۰-۷۰) اما بازده کمتر (۵۰-۶۰ لومن بر وات) نیز وجود دارد.
در ایران، لامپ های HPS (نارنجی) در اکثر معابر بین شهری و بسیاری از خیابان ها نصب شده اند و هنوز هم رایج هستند. اما به تدریج با LED جایگزین می شوند.
نکته فیزیکی: خطوط سدیم (D) در فشار بالا پهن می شوند و طیف نیمه پیوسته ایجاد می کنند. افزایش فشار باعث افزایش CRI و کاهش بازده می شود.
