لامپ متال هالید (Metal Halide Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ متال هالید (Metal Halide Lamp) :
لامپ متال هالید (Metal Halide) یک لامپ تخلیه در گاز با فشار بالا است که از ترکیب جیوه و یدیدهای فلزی (مانند سدیم، اسکاندیم، ایتریم) برای بهبود طیف و افزایش CRI استفاده می کند. این لامپ ها نور سفید با کیفیت خوب تولید می کنند.
ساختار: لوله تخلیه کوارتزی یا سرامیکی (Ceramic) حاوی جیوه، گاز آرگون، و یدیدهای فلزی. دو الکترود. درون یک حباب شیشه ای (معمولا لوله ای یا بیضی) قرار دارد.
مکانیسم: با گرم شدن لوله، یدیدهای فلزی تبخیر شده و به اتم های فلز و ید تجزیه می شوند. اتم های فلز (مثلا سدیم، اسکاندیم) تحریک شده و نور مرئی با طیف گسترده تر (شامل قرمز) منتشر می کنند. ید با جیوه ترکیب شده و دوباره یدید تشکیل می دهد (چرخه هالوژن مانند).
بازده نوری: ۷۰-۱۱۰ لومن بر وات. CRI: ۶۵-۹۶ (نوع سرامیکی CRI بالاتر). دمای رنگ: ۳۰۰۰K تا ۲۰۰۰۰K. توان: ۲۰ تا ۲۰۰۰ وات.
انواع: تک پایه (Single-Ended) و دوپایه (Double-Ended). نوع سرامیکی (CMH) بازده و CRI بالاتر و پایداری رنگ بهتر دارد.
کاربرد: روشنایی ورزشگاه ها، استادیوم ها، فروشگاه های بزرگ، ویترین ها، نورپردازی صحنه، گلخانه ها، و چراغ های خودرو (در گذشته).
مزایا: CRI خوب، بازده بالا، طیف متنوع. معایب: زمان گرم شدن (۵-۱۵ دقیقه)، نیاز به بالاست مخصوص، تغییر رنگ در طول عمر، خطر انفجار در پایان عمر.
نکته: لامپ های متال هالید باید در چراغ های بسته نصب شوند تا در صورت شکستن، قطعات داغ پراکنده نشوند.
امروزه LEDهای پرقدرت با بازده بالاتر و کنترل بهتر، در حال جایگزینی متال هالید هستند، اما متال هالید هنوز در ورزشگاه ها و صنایع استفاده می شود.
