لامپ میکروب کش (Germicidal Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ میکروب کش (Germicidal Lamp) :
لامپ میکروب کش (Germicidal) نوعی لامپ فرابنفش است که برای کشتن میکروارگانیسم ها (باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها) با استفاده از اشعه UV-C طراحی شده است. رایج ترین نوع، لامپ کم فشار جیوه با حباب کوارتز است.
طول موج مؤثر: ۲۵۳.۷ نانومتر (UV-C) که توسط DNA میکروارگانیسم ها جذب شده و باعث تخریب آن می شود.
ساختار: لوله کوارتز (یا شیشه مخصوص) حاوی بخار جیوه و گاز آرگون. الکترودها در دو انتها. بدون فسفر. ممکن است دارای بازتابنده برای جهت دهی اشعه باشد.
توان رایج: ۴، ۸، ۱۵، ۳۰، ۵۵، ۷۵ و ۱۵۰ وات. طول های مختلف از ۱۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی متر.
شدت اشعه (Irradiance) بر حسب میکرووات بر سانتی متر مربع در فاصله معین. دوز مورد نیاز برای کشتن میکروب ها بر حسب میلی ژول بر سانتی متر مربع.
دوز کشندگی:
\[ D = I \times t \]که I شدت و t زمان تابش است. برای بسیاری از باکتری ها دوز ۱۰-۵۰ mJ/cm² کافی است.
کاربردها: استریلیزاسیون آب (در تصفیه خانه ها)، هوا (در بیمارستان ها، هتل ها)، سطوح (در صنایع غذایی)، و تجهیزات پزشکی.
نوع لامپ: کم فشار (Low Pressure) با بازده UV بالا (۳۵٪) و فشار متوسط (Medium Pressure) با توان بالا (کیلووات) و طیف گسترده تر.
نکته ایمنی: اشعه UV-C بسیار خطرناک است. لامپ باید در محفظه بسته نصب شود و هنگام کار هرگز نباید در معرض مستقیم قرار گرفت.
بالاست این لامپ ها مشابه فلورسنت است (الکترونیکی یا مغناطیسی). عمر مفید حدود ۸۰۰۰-۱۲,۰۰۰ ساعت. با گذشت زمان، شدت UV کاهش می یابد حتی اگر لامپ روشن باشد.
امروزه LEDهای UV-C با توان پایین (تا چند وات) برای مصارف کوچک (استریلیزاتورهای قابل حمل) ساخته شده اند، اما برای توان های بالا، لامپ های جیوه ای هنوز غالب هستند.
