لامپ بخار جیوه کم فشار (Low-Pressure Mercury Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ بخار جیوه کم فشار (Low-Pressure Mercury Lamp) :
لامپ بخار جیوه کم فشار در واقع همان لامپ فلورسنت است (بدون فسفر) که نور فرابنفش (UV) تولید می کند. این لامپ ها در کاربردهای گندزدایی (استریلیزاسیون) و به عنوان منبع UV در تجهیزات علمی استفاده می شوند.
ساختار: لوله شیشه ای (کوارتز) حاوی بخار جیوه در فشار کم و گاز آرگون. الکترودها در دو انتها. بدون پوشش فسفر.
طیف: بیشترین شدت در طول موج ۲۵۳.۷ نانومتر (UV-C) و ۱۸۵ نانومتر. این امواج فرابنفش برای میکروب کشی بسیار مؤثر هستند.
بازده تبدیل انرژی الکتریکی به UV حدود ۳۵٪. توان از ۴ وات تا ۱۰۰ وات. طول عمر ۸۰۰۰-۱۰,۰۰۰ ساعت.
کاربرد: استریلیزاسیون آب و هوا، تجهیزات آزمایشگاهی، دستگاه های تصفیه، و در قدیم برای برنزه کردن (UV-A).
نکته ایمنی: این لامپ ها اشعه UV-C تولید می کنند که برای پوست و چشم بسیار مضر است. هرگز نباید مستقیما به آنها نگاه کرد یا در معرض پوست قرار گرفت.
مکانیسم فیزیکی: تخلیه الکتریکی در بخار جیوه، اتم های جیوه را به سطح انرژی بالاتر می برد. گذارهای رزونانسی به طول موج ۲۵۳.۷ و ۱۸۵ نانومتر منجر می شوند.
نوع شیشه: برای عبور UV-C باید از کوارتز استفاده شود زیرا شیشه معمولی UV-C را جذب می کند. لامپ های ارزان قیمت از شیشه مخصوص (Vycor) استفاده می کنند.
امروزه LEDهای UV-C با بازده پایین تر اما عمر طولانی تر در حال جایگزینی هستند، اما هنوز لامپ های بخار جیوه کم فشار رایج ترین منبع UV-C هستند.
نکته: لامپ های کم فشار جیوه با لامپ های فلورسنت معمولی تفاوت دارند: در فلورسنت، نور UV به مرئی تبدیل می شود، اما در اینجا UV مستقیما استفاده می شود.
