لامپ SOX (انگلیسی : SOX Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ SOX (انگلیسی : SOX Lamp) :
لامپ SOX (Sodium Oxide) نام تجاری لامپ های بخار سدیم کم فشار ساخت فیلیپس است که بسیار معروف شد. این لامپ ها با حرف SOX و عدد توان (مثلا SOX 35W) شناخته می شوند.
ویژگی خاص لامپ های SOX: لوله تخلیه به صورت دو لوله هم محور (کواکسیال) یا U شکل درون پوسته خلأ قرار دارد. طراحی بهینه برای حفظ حرارت و تبخیر سدیم.
بازده نوری لامپ های SOX تا ۱۸۰ لومن بر وات. توان رایج: ۱۸، ۳۵، ۵۵، ۹۰، ۱۳۵ و ۱۸۰ وات.
نور زرد خالص با طول موج ۵۸۹ نانومتر. زمان گرم شدن ۱۰-۱۵ دقیقه. راه اندازی مجدد پس از خاموشی نیاز به خنک شدن دارد.
لامپ SOX 35W معروف ترین نوع بود که در معابر فرعی استفاده می شد. SOX 90W و 135W در بزرگراه ها.
مکانیسم فیزیکی: فشار بخار سدیم در حین کار حدود ۰.۱ پاسکال است. خطوط D سدیم (D1 و D2) پهن شدگی کمی دارند و نور تقریبا تک رنگ است.
بالاست این لامپ ها از نوع سلفی (مغناطیسی) با خازن اصلاح ضریب قدرت است. استارت نیز نیاز دارند (استارت مخصوص).
مزیت: دید عالی در مه به دلیل طول موج زرد (پراکندگی کم). عیب: عدم تشخیص رنگ، ابعاد بزرگ.
امروزه LEDهای آمبر (زرد) با طول موج مشابه برای حفظ دید در مه ساخته می شوند، اما SOX تقریبا منسوخ شده است.
در ایران، لامپ های SOX در برخی جاده های بین شهری قدیمی و تونل ها نصب شده بودند که به تدریج با LED جایگزین می شوند.
