لامپ بخار سدیم کم فشار (Low-Pressure Sodium Lamp / LPS)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ بخار سدیم کم فشار (Low-Pressure Sodium Lamp / LPS) :
لامپ بخار سدیم کم فشار (LPS) یکی از پربازده ترین لامپ های ساخته شده است (تا ۲۰۰ لومن بر وات) اما نور آن تک رنگ (زرد خالص) و با CRI بسیار پایین (صفر) است. این لامپ ها در روشنایی معابر و تونل ها کاربرد داشتند.
ساختار: لوله تخلیه U شکل از جنس شیشه مقاوم که حاوی سدیم فلزی و گاز نئون یا آرگون است. لوله درون یک پوسته شیشه ای خلأ قرار دارد تا عایق حرارتی باشد.
مکانیسم: تخلیه الکتریکی در گاز نئون شروع می شود و حرارت ایجاد می کند تا سدیم تبخیر شود. سپس اتم های سدیم تحریک شده و نور زرد معروف خود را در طول موج ۵۸۹ نانومتر (دو خط D) منتشر می کنند.
بازده نوری بسیار بالا (۱۵۰-۲۰۰ لومن بر وات) زیرا بیشتر تابش در ناحیه مرئی (زرد) است که چشم به آن حساس است. توان از ۱۸ تا ۱۸۰ وات.
طیف: عملا تک رنگ. بنابراین تشخیص رنگ ها زیر این نور غیرممکن است. CRI نزدیک به صفر.
مزیت: بالاترین بازده در بین لامپ های تخلیه ای. عمر طولانی (۱۸,۰۰۰ ساعت). عیب: CRI بسیار بد، زمان گرم شدن طولانی (۱۰-۱۵ دقیقه)، نور زرد آزاردهنده.
کاربرد: روشنایی بزرگراه ها، تونل ها، تقاطع ها، محوطه های صنعتی. در اروپا بسیار رایج بود.
نکته فیزیکی: طول موج ۵۸۹ نانومتر نزدیک به بیشینه حساسیت چشم در روز است (۵۵۵ نانومتر)، بنابراین بازده نوری بالا.
امروزه LEDها با بازده مشابه و CRI بالا جایگزین LPS شده اند. تولید LPS تقریبا متوقف شده است.
در ایران، لامپ های LPS در برخی جاده های قدیمی دیده می شوند (نور زرد خالص).
