لامپ فلورسنت ضد انفجار (Explosion-Proof Fluorescent Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ فلورسنت ضد انفجار (Explosion-Proof Fluorescent Lamp) :
لامپ فلورسنت ضد انفجار (Explosion-Proof) در محیط هایی با خطر انفجار (مانند پتروشیمی، معادن زغال سنگ، انبارهای مواد شیمیایی) استفاده می شود. خود لامپ فلورسنت معمولی است اما در محفظه ای بسیار مقاوم و مخصوص قرار دارد که از جرقه و حرارت داخلی جلوگیری می کند و مانع انتقال انفجار به محیط بیرون می شود.
محفظه از جنس فولاد ضد زنگ یا آلومینیوم با ضخامت بالا ساخته می شود. درزها و اتصالات به گونه ای طراحی شده اند که اگر گازهای قابل اشتعال به داخل نفوذ کنند و جرقه باعث انفجار شود، شعله از محفظه خارج نشود.
استانداردهای بین المللی مانند ATEX (اروپا) و Class/Division (آمریکا) برای این تجهیزات تعریف شده است.
توان رایج: ۱۸ تا ۵۸ وات. طول ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی متر. معمولا با بالاست الکترونیکی (که خود ضد انفجار است) کار می کنند.
نکته: این لامپ ها بسیار سنگین و گران هستند. نصب و تعویض آنها نیاز به تخصص دارد.
از نظر فیزیکی، محفظه ضخیم و مقاوم باعث افزایش دما در داخل می شود. طراحی باید به گونه ای باشد که حرارت تولید شده توسط لامپ و بالاست به طور ایمن دفع شود تا دمای سطح محفظه از حد مجاز (مثلا ۸۵ درجه) بالاتر نرود.
معادله انتقال حرارت:
\[ Q = \frac{\Delta T}{R_{th}} \]که R_th مقاومت حرارتی محفظه است.
کاربرد: پالایشگاه ها، صنایع شیمیایی، معادن، انبارهای رنگ و حلال ها.
امروزه LEDهای ضد انفجار با بازده بالاتر و گرمای کمتر، به تدریج جایگزین فلورسنت ها می شوند.
نکته ایمنی: هرگز نباید این محفظه ها را در محیط غیرایمن باز کرد. تعمیرات باید توسط افراد متخصص و در شرایط ایمن انجام شود.
