لامپ فلورسنت T12 (انگلیسی : T12 Fluorescent Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ فلورسنت T12 (انگلیسی : T12 Fluorescent Lamp) :
لامپ فلورسنت T12 قدیمی ترین نسل از لامپ های فلورسنت خطی است که هنوز در برخی مکان ها یافت می شود. T12 به معنای قطر لوله ۱۲/۸ اینچ = ۱.۵ اینچ = ۳۸ میلی متر است. این لامپ ها در دهه ۱۹۳۰ معرفی شدند و تا دهه ۱۹۸۰ رایج بودند.
بازده نوری لامپ های T12 حدود ۵۰-۶۰ لومن بر وات است که در زمان خود عالی بود اما در مقایسه با T8 و T5 امروزی پایین تر است. توان معمولا ۲۰، ۴۰، ۶۵ و ۸۰ وات.
این لامپ ها معمولا با بالاست مغناطیسی و استارتر کار می کنند. استارتر (گlow starter) یک لامپ نئونی کوچک است که با گرم شدن بی متال، مدار راه انداز را قطع می کند.
دمای رنگ رایج: سفید گرم (۲۷۰۰ کلوین)، سفید (۴۱۰۰ کلوین) و سفید سرد (۶۵۰۰ کلوین). CRI معمولا ۶۰-۷۰. نوع با CRI بالاتر نیز موجود بود اما گران تر.
طول عمر حدود ۱۰,۰۰۰ ساعت. افت شار نوری با گذشت زمان زیاد است. پس از یک سال، ممکن است ۲۰-۳۰٪ از نور اولیه کاهش یابد.
از نظر فیزیکی، گاز داخل معمولا آرگون با فشار حدود ۳ تور است. مقدار جیوه مایع حدود ۱۰-۵۰ میلی گرم. الکترودها از جنس تنگستن با پوشش اکسید فلزات قلیایی خاکی برای گسیل الکترون آسان.
کاربرد: روشنایی سوله ها، پارکینگ ها، کارگاه ها و ادارات قدیمی. امروزه در بسیاری از کشورها تولید و فروش T12 به دلیل بازده پایین ممنوع شده است.
نکته: لامپ های T12 به راحتی قابل تشخیص هستند: لوله ضخیم و معمولا سفید شیری. در ایران هنوز در برخی مکان ها دیده می شوند.
تعویض با T8 یا LED: اگر چراغ قدیمی T12 دارید، می توانید با تعویض بالاست و استارتر از لامپ T8 با بازده بالاتر استفاده کنید. یا لامپ LED جایگزین مستقیم (با حذف بالاست) نصب کنید.
از نظر زیست محیطی، جیوه موجود در این لامپ ها خطرناک است و باید بازیافت شوند. شکستن لامپ در منزل نیاز به تهویه و جمع آوری دقیق جیوه دارد.