لامپ نشانگر رشته ای (Indicator Incandescent Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ نشانگر رشته ای (Indicator Incandescent Lamp) :
لامپ نشانگر رشته ای (Indicator Lamp) لامپ های بسیار کوچکی هستند که در پنل های کنترل، تجهیزات الکترونیکی، تابلوهای برق و دستگاه های اندازه گیری برای نشان دادن وضعیت (روشن/خاموش) استفاده می شوند. این لامپ ها معمولا توان بسیار پایینی دارند (کمتر از ۵ وات).
ولتاژ این لامپ ها متنوع است: ۲.۵ ولت، ۶ ولت، ۱۲ ولت، ۲۴ ولت، ۴۸ ولت و حتی ۲۲۰ ولت (با مقاومت سری). پایه آنها معمولا از نوع سیم های مستقیم (Wire Leads) یا پایه های مخصوص مانند پایه های تل تال (Telephone slide base) است.
حباب این لامپ ها بسیار کوچک (قطر ۳ تا ۱۰ میلی متر) و معمولا شفاف یا رنگی است. رنگ های رایج قرمز، سبز، زرد و آبی هستند که با رنگ آمیزی حباب یا استفاده از فیلتر خارجی ایجاد می شوند.
بازده نوری این لامپ ها بسیار پایین است (۲-۵ لومن بر وات) زیرا در توان های پایین، دمای فیلامان کم و بیشتر تابش در ناحیه مادون قرمز است. اما برای کاربرد نشانگری، شدت نور پایین کافی است.
از نظر فیزیکی، دمای فیلامان در این لامپ ها حدود ۲۰۰۰-۲۲۰۰ کلوین است. طول موج بیشینه تابش از قانون وین:
\[ \lambda_{max} = \frac{2.9\times10^{-3}}{2100} \approx 1380 \text{ nm} \]که در محدوده فروسرخ نزدیک است. نور مرئی عمدتا قرمز و نارنجی است.
عمر این لامپ ها در صورت کار در ولتاژ نامی حدود ۱۰۰۰-۵۰۰۰ ساعت است. اما در بسیاری از کاربردها، آنها را با ولتاژ پایین تر تغذیه می کنند تا عمر بسیار طولانی (ده ها هزار ساعت) داشته باشند، هرچند نور آنها کم می شود.
رابطه عمر با ولتاژ:
\[ L \propto V^{-12} \]. برای مثال کاهش ۱۰٪ ولتاژ، عمر را ۳ برابر می کند. این ویژگی در پنل های صنعتی که تعویض لامپ سخت است، بسیار مفید می باشد.
در مقابل، LEDهای نشانگر امروزه جایگزین اصلی این لامپ ها شده اند زیرا مصرف بسیار کمتر (چند میلی وات) و عمر بسیار بیشتر (۵۰,۰۰۰ ساعت) دارند. اما در برخی تجهیزات قدیمی و ولتاژهای خاص، هنوز لامپ های رشته ای نشانگر یافت می شوند.
نکته مهم: در تابلوهای برق قدیمی، از لامپ های نئون (Neon) نیز به عنوان نشانگر استفاده می شد که مصرف کمتر و عمر بیشتری نسبت به رشته ای داشتند، اما نور آنها ضعیف تر و نارنجی بود.
کاربرد دیگر: در اسباب بازی ها و چراغ های چشمک زن ساده. با یک مدار ساده می توان آنها را به صورت چشمک زن درآورد. امروزه این کاربردها نیز به LED سپرده شده است.
