لامپ رشته ای نعلبکی (Ellipsoidal Reflector Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ رشته ای نعلبکی (Ellipsoidal Reflector Lamp) :
لامپ رشته ای نعلبکی (Ellipsoidal Reflector Lamp) یا لامپ ER نوعی لامپ بازتابنده است که سطح بازتابنده آن به شکل بیضوی (Ellipsoidal) طراحی شده است. این شکل خاص باعث می شود نور در یک نقطه کانونی دوم متمرکز شود.
در بازتابنده بیضوی، اگر منبع نور در یکی از کانون های بیضی قرار گیرد، تمام پرتوهای بازتابیده از کانون دوم عبور می کنند. بنابراین می توان نور را در یک نقطه متمرکز کرد و سپس با عدسی آن را موازی یا واگرا کرد.
این لامپ ها در پروژکتورهای تئاتر (Ellipsoidal Reflector Spotlight) و نورپردازی صحنه کاربرد گسترده دارند. آنها پرتو نوری با لبه مشخص و قابل کنترل تولید می کنند.
توان مصرفی معمولا بالا (۳۰۰ تا ۲۰۰۰ وات) است. نور بسیار متمرکز و شدید. دمای رنگ ۳۲۰۰ کلوین (هالوژن). بازده نوری حدود ۲۰-۲۵ لومن بر وات.
معادله بیضی:
\[ \frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1 \]با کانون های
\[ (\pm c, 0) \]که
\[ c^2 = a^2 - b^2 \]. فاصله کانونی و خروج از مرکز تعیین کننده تمرکز پرتوهاست.
در نورپردازی صحنه، این لامپ ها به همراه شاتر (Shutter) و گوبو (Gobo) برای ایجاد اشکال نوری استفاده می شوند. عدسی جلویی پرتو را تنظیم می کند.
نوع هالوژنی این لامپ ها رایج تر است. حباب معمولا کوارتزی و کوچک است تا منبع نور نقطه ای باشد. پایه های مخصوص دارند.
کاربرد دیگر در نورپردازی معماری برای تأکید روی مجسمه ها و المان های خاص است. می توان پرتو را دقیقا روی هدف متمرکز کرد.
عیب: گرمای بسیار زیاد در نقطه کانونی دوم که ممکن است به عدسی یا فیلتر آسیب بزند. نیاز به تهویه قوی.
امروزه LEDهای با اپتیک دقیق جایگزین این لامپ ها در برخی کاربردها شده اند، اما در تئاتر حرفه ای هنوز استفاده می شوند.
