لامپ مینیاتوری رشته ای (Miniature Incandescent Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ مینیاتوری رشته ای (Miniature Incandescent Lamp) :
لامپ مینیاتوری رشته ای (Miniature Lamp) به لامپ های بسیار کوچک با توان پایین (معمولا زیر ۲۵ وات) گفته می شود که در تجهیزات الکترونیکی، نشانگرها، چراغ قوه ها، و دستگاه های اندازه گیری استفاده می شوند. این لامپ ها اغلب با ولتاژهای ۱.۵، ۳، ۶، ۱۲ و ۲۴ ولت کار می کنند.
ساختار این لامپ ها شامل یک حباب شیشه ای کوچک (معمولا T1 تا T5) و یک پایه فلزی یا پلاستیکی است. فیلامان بسیار نازک و ظریف است و معمولا به صورت مارپیچ ساده (Single Coil) ساخته می شود.
کاربردهای رایج: چراغ های نشانگر در پنل های کنترل، نور پس زمینه صفحه کش ها، چراغ قوه های کوچک، چراغ دوچرخه، تجهیزات پزشکی و اسباب بازی ها. در بسیاری از این موارد، LEDها جایگزین شده اند اما هنوز در برخی تجهیزات قدیمی یافت می شوند.
بازده نوری این لامپ ها بسیار پایین است (۵-۱۰ لومن بر وات) زیرا در توان های پایین، دمای فیلامان کمتر است و بیشتر انرژی به گرما تبدیل می شود. دمای رنگ حدود ۲۴۰۰-۲۸۰۰ کلوین است.
رابطه توان با ولتاژ: با کاهش ولتاژ، توان کاهش یافته و نور بسیار کم می شود. برای یک لامپ ۶ ولت ۰.۵ آمپر، مقاومت گرم حدود ۱۲ اهم است:
\[ R = V/I = 6/0.5 = 12 \Omega \].
طول عمر این لامپ ها می تواند از ۱۰۰ ساعت تا چند هزار ساعت متغیر باشد. لامپ هایی که در ولتاژ پایین تر از نامی کار کنند عمر بسیار طولانی تری دارند (مثلا در چراغ های شب).
نکته فیزیکی: در لامپ های مینیاتوری، به دلیل ابعاد کوچک، تلفات حرارتی از طریق پایه ها و سیم ها قابل توجه است. این لامپ ها اغلب در خلأ (Vacuum) ساخته می شوند زیرا گاز در ابعاد کوچک تأثیر چندانی ندارد.
پایه های رایج شامل E5 (Screw Base بسیار کوچک)، پایه های شیشه ای با سیم های مستقیم (Wire Leads) و پایه بایونت مینیاتوری است. برخی مدل ها با لنز داخلی (Lens-end) برای متمرکز کردن نور ساخته می شوند.
در چراغ قوه های قدیمی از این لامپ ها استفاده می شد. امروزه LEDهای پرقدرت جایگزین آنها شده اند، اما به دلیل سادگی و هزینه پایین، هنوز در برخی مصارف ارزان قیمت دیده می شوند.
یکی از کاربردهای جالب در تجهیزات نظامی و هوافضا برای نشانگرهای صفحه کلید است. مقاومت در برابر لرزش و شوک از اهمیت بالایی برخوردار است.
