لامپ اتومبیل رشته ای (Automotive Incandescent Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ اتومبیل رشته ای (Automotive Incandescent Lamp) :
لامپ اتومبیل رشته ای نوعی لامپ رشته ای است که به طور خاص برای خودروها طراحی شده. این لامپ ها در چراغ های جلو (headlight)، چراغ های راهنما، ترمز، دنده عقب و نور داخل کابین به کار می روند. ولتاژ کاری معمول آنها ۱۲ ولت یا ۲۴ ولت (برای خودروهای سنگین) است.
ساختار این لامپ ها مشابه لامپ های رشته ای معمولی است با این تفاوت که فیلامان تنگستنی در برابر لرزش و شوک مقاوم تر طراحی می شود. پایه (Base) آن اغلب از نوع بایونت (Bayonet) یا پینی (Pins) است تا درون سوکت خودرو محکم قرار گیرد.
در چراغ های جلوی قدیمی از لامپ های دو فیلامانه (Dual Filament) استفاده می شد که یک فیلامان برای نور پایین (Low beam) و دیگری برای نور بالا (High beam) بود. این لامپ ها با کدهایی مانند H4 شناخته می شوند.
بازده نوری لامپ های رشته ای اتومبیل حدود ۱۵ لومن بر وات است. نور تولیدی مایل به زرد با دمای رنگ حدود ۳۰۰۰ کلوین است. توان مصرفی از ۵ وات (برای چراغ های کوچک داخل) تا ۶۰ وات (برای چراغ جلو) متغیر است.
از دید فیزیکی، با اعمال ولتاژ ۱۲ ولت، جریان حدود ۴ آمپر از فیلامان عبور می کند و توان ۵۰ وات تولید می شود:
\[ P = VI \]مقاومت فیلامان در حالت داغ حدود ۳ اهم است (
\[ R = V^2/P \]).
طول عمر این لامپ ها معمولا ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت است. در خودروهای مدرن، بیشتر این لامپ ها با LED یا هالوژن جایگزین شده اند، اما هنوز در خودروهای کلاسیک و برخی چراغ های جانبی استفاده می شوند.
چالش اصلی در لامپ های اتومبیل مقاومت در برابر لرزش است. فیلامان به صورت مارپیچ فنری (C-6) ساخته می شود تا ضربه را جذب کند. همچنین گاز داخل لامپ معمولا آرگون یا کریپتون است.
در برخی مدل ها، حباب رنگی (آمبر یا قرمز) برای چراغ های راهنما و ترمز استفاده می شود تا نیازی به فیلتر جداگانه نباشد. اما امروزه اغلب از LEDهای رنگی استفاده می شود.
نکته ایمنی: این لامپ ها به نوسانات ولتاژ دینام حساس هستند. افزایش ولتاژ باعث کاهش شدید عمر می شود. رابطه عمر با ولتاژ تقریبا به صورت
\[ L \propto V^{-12} \]است.
در مجموع، لامپ اتومبیل رشته ای یک فناوری قدیمی اما مهم در تاریخ خودروسازی است و پایه گذار استانداردهای روشنایی خودروها بوده است.
