لامپ پروژکتور رشته ای (Incandescent Projector Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ پروژکتور رشته ای (Incandescent Projector Lamp) :
لامپ پروژکتور رشته ای (Incandescent Projector Lamp) نوعی لامپ رشته ای یا هالوژن با طراحی ویژه برای پروژکتورهای اسلاید، فیلم، تصویربرداری و نورپردازی صحنه است. این لامپ ها باید نور بسیار متمرکز، یکنواخت و با شدت بالا تولید کنند.
فیلامان در این لامپ ها معمولا به صورت فشرده و با هندسه دقیق (مارپیچ صفحه ای یا نواری) قرار می گیرد تا اندازه منبع نور کوچک باشد و بتوان آن را با عدسی های پروژکتور فوکوس کرد. هرچه منبع نور کوچک تر باشد، پرتو نور کنترل پذیرتر است.
در پروژکتورهای قدیمی از لامپ های رشته ای با توان بالا (۵۰۰ تا ۵۰۰۰ وات) استفاده می شد. امروزه بیشتر از لامپ های هالوژن یا زنون استفاده می شود. حباب این لامپ ها اغلب شفاف و از کوارتز است تا بیشترین عبور نور را داشته باشد.
پایه این لامپ ها معمولا از نوع مخصوص (G38, G22) با دقت بالا برای جای گذاری در کانون عدسی است. دمای رنگ معمولا ۳۲۰۰ تا ۳۴۰۰ کلوین است تا با فیلم های عکاسی و سینمایی تطابق داشته باشد.
بازده نوری نسبتا پایین است (حدود ۲۰-۲۵ لومن بر وات) اما به دلیل شدت نور بالا و کیفیت عالی، برای کاربردهای حرفه ای مناسب هستند. CRI=100.
فیزیک تصویربرداری: روشنایی تصویر با شدت نور منبع و مساحت عدسی رابطه مستقیم دارد. شدت نور در پرده از رابطه
\[ E = \frac{I}{d^2} \]به دست می آید. برای دستیابی به روشنایی کافی، منبع باید پرنور و جمع وجور باشد.
این لامپ ها در استودیوهای فیلمبرداری، پروژکتورهای سینمایی IMAX (در گذشته) و نورپردازی تخصصی استفاده می شوند. با ظهور LED و لیزر، استفاده از آنها کاهش یافته، اما هنوز در برخی تجهیزات قدیمی و خاص کاربرد دارند.
طول عمر لامپ های پروژکتور رشته ای معمولا کوتاه است (حدود ۱۰۰ ساعت برای انواع پرقدرت) زیرا فیلامان در دمای بسیار بالا کار می کند. بنابراین تعویض مکرر نیاز است.
در پروژکتورهای اسلاید، یک بازتابنده سهموی در پشت لامپ قرار دارد تا نور را به سمت عدسی هدایت کند. در برخی مدل ها یک آینه دایکرونیک نیز وجود دارد تا گرمای اضافی دفع شود.
با تمام این اوصاف، لامپ های پروژکتور رشته ای نقش تاریخی مهمی در صنعت تصویر و سینما داشته اند و مطالعه آنها برای درک تکامل نورپردازی ضروری است.
