لامپ هالوژن تک پایه (Single-Ended Halogen Lamp)، در فیزیک (Physics)
انواع لامپ ها (Lamp) را در آموزش زیر شرح دادیم :
لامپ هالوژن تک پایه (Single-Ended Halogen Lamp) :
لامپ هالوژن تک پایه (Single-Ended) نوعی لامپ هالوژن است که در آن تمام اتصالات الکتریکی و فیلامان از یک طرف حباب وارد می شود. این طراحی شبیه لامپ های رشته ای معمولی است اما حباب کوچکتر و فیلامان جمع وجورتری دارد. مدل های معروف شامل G4، GY6.35، GU10 و MR16 هستند.
این لامپ ها عمدتا در ولتاژ پایین (۱۲ ولت) یا ولتاژ برق شهر (۲۲۰ ولت) ساخته می شوند و به دلیل ابعاد کوچک، در نورپردازی دکوراتیو، ویترین ها، لوسترها، هالوژن های سقفی (Downlight) و نورپردازی تاکیدی (Accent Lighting) کاربرد فراوان دارند.
حباب اغلب کوارتزی فشرده است و ممکن است دارای بازتابنده (Reflector) مانند آلومینیومی یا دایکرونیک باشد تا نور جهت دار شود. در لامپ های MR16 بازتابنده و عدسی داخلی برای کنترل پرتو نور تعبیه شده است.
مکانیزم هالوژن مانند قبل، اما با این تفاوت که به دلیل کوچکی حباب، دمای کار بسیار بالاست و چرخه هالوژن مؤثرتر عمل می کند. فیلامان به صورت مارپیچ فشرده (CC-8) قرار می گیرد.
بازده نوری حدود ۲۰ لومن بر وات. دمای رنگ ۲۸۰۰-۳۲۰۰ کلوین. برخی مدل های ولتاژ پایین نور بسیار سفید و درخشانی دارند. عمر مفید بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ ساعت.
از مزایا: ابعاد کوچک، راه اندازی آنی، قابلیت تنظیم نور (Dimmable) و نور با کیفیت عالی. از معایب: گرمای زیاد، حساسیت به لمس، و مصرف انرژی نسبتا بالا.
در خودروسازی نیز مدل های تک پایه مانند H1, H3, H7 استفاده می شود. در لامپ های اتومبیل معمولا کپسول هالوژن داخل محفظه چراغ قرار می گیرد.
فیزیک کار: تبدیل انرژی الکتریکی به تابش مرئی با بازده محدود. برای بهبود، از پوشش های بازتابنده IRC استفاده می شود که نور فروسرخ را به فیلامان بازمی گرداند. این کار بازده را تا ۳۰٪ افزایش می دهد.
لامپ های هالوژن تک پایه به دلیل کیفیت نور بالا همچنان در صنایع مختلف محبوب هستند، هرچند LEDها به تدریج جایگزین آنها می شوند.
