مقاومت قابل فیوز شدن (Fusible Resistor)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع مقاومت ها (Resistor)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مقاومت قابل فیوز شدن (Fusible Resistor) :
مقاومت قابل فیوز شدن (یا مقاومت فیوزی) قطعهای است که هم خاصیت مقاومت و هم خاصیت فیوز را دارد. در شرایط عادی مانند یک مقاومت معمولی عمل می کند، اما در صورت عبور جریان بیش از حد (اضافه بار)، مانند فیوز عمل کرده و مدار را باز (قطع) می کند.
مکانیزم: این مقاومت ها از مواد یا طراحی خاصی ساخته می شوند که در اثر گرمای ناشی از جریان اضافی، دچار سوختن یا ذوب شدن در نقطه ای مشخص می شوند و مدار قطع می گردد. برخلاف فیوز معمولی، پس از قطع شدن قابل تعویض نیست و باید کل قطعه عوض شود.
ویژگی ها: معمولا در توان های پایین (۱/۴ وات تا ۲ وات) ساخته می شوند. زمان قطع شدن آنها به جریان اضافی بستگی دارد (معمولا چند ثانیه). مقاومت آنها می تواند از چند اهم تا چند کیلواهم باشد.
کاربردها: حفاظت از مدارهای الکترونیکی در برابر اتصال کوتاه یا اضافه جریان، به ویژه در منابع تغذیه، شارژرها، مدارهای ورودی دستگاه ها، و مدارهای صوتی. با استفاده از این قطعه، هم نقش مقاومت و هم نقش فیوز را یک قطعه انجام می دهد که باعث صرفه جویی در فضا و هزینه می شود.
نکته مهم: مقاومت فیوزی باید به گونه ای طراحی شود که در شرایط عادی (تا حداکثر جریان نامی) پایدار بماند و فقط در شرایط خطا قطع شود. همچنین پس از قطع، نباید آتش گیری یا جرقه خطرناک ایجاد کند.
در برخی موارد، این مقاومت ها با بدنه سفید یا آبی و با علامت خاصی روی بدنه مشخص می شوند. همچنین ممکن است در برگه اطلاعات (Datasheet) جریان قطع (Fusing Current) و زمان قطع ذکر شده باشد.
مثال: یک مقاومت فیوزی ۱۰ اهم با توان ۰.۵ وات، جریان عادی حدود
\[ I = \sqrt{P/R} = \sqrt{0.5/10} = 0.224 \]آمپر را تحمل می کند. اگر جریان به ۱ آمپر برسد، توان مصرفی
\[ P = I^2R = 1^2 \times 10 = 10 \]وات می شود که ۲۰ برابر توان نامی است و باعث قطع سریع می شود.
