مدار دیمر (Dimmer Circuit)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)

انواع مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :

مدار دیمر (Dimmer Circuit) :

مدار دیمر (Dimmer Circuit) مداری است که برای کنترل شدت روشنایی یک لامپ (معمولا لامپ رشته ای یا هالوژن) یا سرعت یک موتور AC (مانند کولر آبی یا فن) با تنظیم توان الکتریکی تحویلی به بار استفاده می شود. دیمرها به جای تلف کردن توان اضافی به صورت گرما (مانند مقاومت متغیر)، با قطع و وصل کردن جریان AC در هر نیم سیکل، ولتاژ مؤثر (RMS) اعمالی به بار را کنترل می کنند. این روش بسیار کارآمد است.

اصل کار (کنترل فاز - Phase Control): قلب یک دیمر معمولی یک قطعه نیمه هادی به نام تریاک (TRIAC) است. تریاک مانند دو تریستور موازی معکوس عمل می کند و می تواند جریان AC را در هر دو جهت کنترل کند. مدار دیمر شامل یک مدار راه انداز (معمولا یک دیاک - DIAC) و یک مدار تنظیم کننده فاز (یک پتانسیومتر و یک خازن) است.

⭐ خازن از طریق پتانسیومتر شارژ می شود. سرعت شارژ آن توسط مقاومت پتانسیومتر تعیین می شود.

⭐ وقتی ولتاژ دو سر خازن به ولتاژ شکست دیاک (مثلا ۳۲ ولت) می رسد، دیاک به طور ناگهانی هدایت کرده و یک پالس جریان به گیت تریاک می فرستد.

⭐ تریاک با دریافت این پالس، روشن می شود و تا پایان نیم سیکل جریان (تا زمانی که جریان از آن به صفر برسد) به هدایت خود ادامه می دهد.

⭐ با تنظیم پتانسیومتر، زاویه ای از هر نیم سیکل که در آن تریاک روشن می شود (زاویه آتش - Firing Angle) تغییر می کند. هرچه زاویه آتش بزرگ تر باشد (تریاک دیرتر روشن شود)، توان کمتری به بار می رسد و لامپ کم نورتر می شود.

دیمر برای لامپ های LED و CFL: دیمرهای سنتی (کنترل فاز) با لامپ های کم مصرف (CFL) و LED به خوبی کار نمی کنند، زیرا این لامپ ها دارای درایورهای الکترونیکی هستند. برای دیمر کردن این لامپ ها، باید از دیمرهای مخصوص (که با لبه های پیش رونده یا پس رونده کار می کنند) و لامپ های "Dimmable" استفاده کرد.

کاربردها:

⭐ کنترل روشنایی: در منازل، هتل ها، رستوران ها و تئاترها برای ایجاد جو مناسب.

⭐ کنترل سرعت موتور: در کولرهای آبی، فن های سقفی و ابزارآلات برقی مانند دریل.