مدار نوسان ساز LC (انگلیسی : LC Oscillator Circuit)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدار نوسان ساز LC (انگلیسی : LC Oscillator Circuit) :
مدار نوسان ساز LC (LC Oscillator) نوعی نوسان ساز است که از یک مدار تشدید (Tank Circuit) شامل سلف (L) و خازن (C) برای تعیین فرکانس نوسان استفاده می کند. این نوسان سازها عمدتا برای تولید امواج سینوسی در فرکانس های بالا (رادیویی یا RF) به کار می روند. دلیل این امر آن است که در فرکانس های پایین، ابعاد سلف ها بسیار بزرگ و غیرعملی می شود. مدارهای نوسان ساز LC بر پایه نوسانات میرای مدار LC و جبران آن با یک المان فعال (مانند ترانزیستور یا آپ امپ) کار می کنند.
مدار تشدید LC (Tank Circuit): یک مدار LC موازی، هنگامی که با یک پالس انرژی تحریک شود، شروع به نوسان در فرکانس طبیعی خود می کند. این نوسانات به دلیل تلفات اهمی سلف و تلفات دی الکتریک خازن، به مرور زمان میرا (Damped) شده و از بین می روند. فرکانس این نوسانات طبیعی برابر است با:
\[ f_0 = \frac{1}{2\pi \sqrt{LC}} \]برای داشتن نوسانات پایدار (ادامه دار)، باید این تلفات را جبران کرد. این کار توسط یک تقویت کننده که با فیدبک مثبت به مدار تانک متصل است، انجام می شود. تقویت کننده هر سیکل، مقدار دقیقی انرژی به مدار تانک تزریق می کند تا دامنه نوسان ثابت بماند.
انواع نوسان سازهای LC: معروف ترین انواع نوسان سازهای LC عبارتند از:
⭐ نوسان ساز هارتلی (Hartley): در این مدار، مدار تانک شامل یک سلف با سر وسط (یا دو سلف سری) و یک خازن موازی است. فیدبک از طریق کوپل مغناطیسی بین دو بخش سلف تأمین می شود.
⭐ نوسان ساز کولپیتس (Colpitts): در این مدار، مدار تانک شامل یک سلف و دو خازن سری (که به عنوان تقسیم کننده خازنی عمل می کنند) است. فیدبک از نقطه اتصال دو خازن گرفته می شود.
⭐ نوسان ساز کلپ (Clapp): این یک تغییر از نوسان ساز کولپیتس است که در آن یک خازن اضافی به صورت سری با سلف قرار می گیرد تا پایداری فرکانسی بهبود یابد.
مزایا:
⭐ مناسب برای فرکانس های بسیار بالا (تا چند گیگاهرتز).
⭐ پایداری فرکانسی نسبتا خوب (به خصوص کلپ و کریستالی).
⭐ توان خروجی نسبتا بالا.
کاربردها:
⭐ اسیلاتورهای محلی (Local Oscillators) در گیرنده ها و فرستنده های رادیویی و تلویزیونی.
⭐ تولید موج حامل در مخابرات.
⭐ مدارهای ساعت با فرکانس بالا.
