مدار یکسوساز تمام موج (Full-Wave Rectifier Circuit)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدار یکسوساز تمام موج (Full-Wave Rectifier Circuit) :
مدار یکسوساز تمام موج (Full-Wave Rectifier Circuit) از هر دو نیم سیکل مثبت و منفی ولتاژ AC برای تولید ولتاژ DC استفاده می کند. این کار باعث افزایش راندمان و کاهش ریپل خروجی نسبت به یکسوساز نیم موج می شود. دو نوع اصلی یکسوساز تمام موج وجود دارد: با ترانسفورماتور مرکزی (Center-Tapped) و پل (Bridge).
یکسوساز تمام موج با ترانس مرکزی (Center-Tapped Full-Wave Rectifier): این مدار به یک ترانسفورماتور با سر وسط (Center Tap) در ثانویه نیاز دارد. دو دیود به دو سر انتهایی سیم پیچ ثانویه متصل می شوند و بار بین سر وسط و کاتد مشترک دیودها (یا آند مشترک، بسته به نوع) قرار می گیرد. در هر نیم سیکل، یکی از دیودها هدایت می کند و نیم سیکل مربوطه را به بار می رساند. در نیم سیکل بعدی، دیود دیگر هدایت می کند. بنابراین، بار در هر دو نیم سیکل جریان دریافت می کند. ولتاژ معکوس ماکزیمم (PIV) هر دیود برابر
\[ 2V_m \]است (که
\[ V_m \]دامنه پیک ولتاژ هر نیم سیم پیچ است).
یکسوساز پل (Bridge Rectifier): این مدار با چهار دیود ساخته می شود و نیازی به ترانسفورماتور با سر وسط ندارد. در نیم سیکل مثبت، دو دیود (مثلا D1 و D2) هدایت می کنند و در نیم سیکل منفی، دو دیود دیگر (D3 و D4) هدایت می کنند. جریان خروجی در هر دو نیم سیکل در یک جهت از بار عبور می کند. ولتاژ معکوس ماکزیمم (PIV) هر دیود برابر
\[ V_m \]است (دامنه پیک ولتاژ ورودی). این مزیت مهمی نسبت به نوع ترانس مرکزی است.
مشخصات خروجی: مقدار متوسط ولتاژ خروجی برای هر دو نوع (با ورودی سینوسی دامنه پیک
\[ V_m \]) برابر است با:
\[ V_{dc} = \frac{2V_m}{\pi} \]فرکانس ریپل دو برابر فرکانس شبکه است (مثلا ۱۰۰ هرتز برای شبکه ۵۰ هرتز) که باعث می شود فیلتر کردن آن آسان تر از نوع نیم موج باشد.
کاربردها: یکسوسازهای تمام موج (به ویژه نوع پل) در تمام منابع تغذیه DC، از شارژرهای ساده گرفته تا منابع تغذیه کامپیوتر و تجهیزات صنعتی، استفاده می شوند.
