مدار تاخیر (Delay Circuit)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدار تاخیر (Delay Circuit) :
مدار تاخیر (Delay Circuit) مداری است که برای ایجاد تأخیر زمانی مشخص بین یک رویداد ورودی و یک رویداد خروجی طراحی می شود. این تأخیر می تواند از چند میکروثانیه تا چندین ساعت متغیر باشد. ساده ترین مدارهای تأخیر بر پایه مدارهای RC (یا RL) ساخته می شوند، زیرا شارژ و دشارژ خازن با یک ثابت زمانی مشخص (
\[ \tau = RC \]) انجام می شود.
مدار تأخیر RC ساده: با استفاده از یک مقاومت و یک خازن می توان یک تأخیر ساده ایجاد کرد. برای مثال، اگر یک ولتاژ پله به مدار RC سری اعمال شود، ولتاژ خازن پس از زمان
\[ t = RC \cdot \ln(\frac{V}{V - V_{th}}) \]به یک آستانه مشخص
\[ V_{th} \]می رسد. این زمان را می توان با تغییر R و C تنظیم کرد. برای تشخیص این آستانه، معمولا از یک مقایسه کننده (Comparator) یا یک گیت منطقی اشمیت تریگر (Schmitt Trigger) استفاده می شود.
مدار تأخیر با تایمر 555: آی سی تایمر 555 در حالت تک پایدار (Monostable) یک مدار تأخیر دقیق و پرکاربرد است. با انتخاب مقاومت و خازن مناسب، می توان پالس هایی با عرض دقیق (تأخیر) تولید کرد. عرض پالس از رابطه
\[ T = 1.1 \times R \times C \]به دست می آید.
خطوط تأخیر (Delay Lines): برای تأخیرهای بسیار کوتاه (در محدوده نانوثانیه) در مدارهای دیجیتال پرسرعت، از خطوط تأخیر استفاده می شود. این خطوط می توانند به صورت کابل کواکسیال با طول مشخص یا مدارهای LC زنجیره ای ساخته شوند. تأخیر ایجاد شده برابر با طول خط تقسیم بر سرعت انتشار سیگنال است.
کاربردها:
⭐ تایمرها: خاموش و روشن کردن خودکار وسایل پس از مدت معین.
⭐ پایش (Debouncing) کلیدها: حذف نوسانات مکانیکی کلیدها در مدارهای دیجیتال.
⭐ مدارهای راه انداز (Sequencing): روشن کردن بخش های مختلف یک سیستم با ترتیب و تأخیر مشخص (مثلا در منابع تغذیه کامپیوتر).
⭐ مدارهای پژواک (Echo) در افکت های صوتی: ایجاد تأخیر در سیگنال صوتی برای تولید افکت اکو.
