مدار مجتمع (Integrated Circuit - IC)، در مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit)
انواع مدارهای الکتریکی (Electrical Circuit) را در آموزش زیر شرح دادیم :
مدار مجتمع (Integrated Circuit - IC) :
مدار مجتمع (Integrated Circuit - IC) که با نام آی سی (IC) یا تراشه (Chip) نیز شناخته می شود، مجموعه ای بسیار کوچک از میلیون ها قطعه الکترونیکی (مانند ترانزیستورها، مقاومت ها، دیودها و خازن ها) است که بر روی یک بستر نازک از جنس نیمه هادی، معمولا سیلیکون، ساخته شده است. این فناوری امکان ساخت مدارهای بسیار پیچیده را در ابعادی کوچک، با سرعت بالا و قیمت پایین فراهم کرده است. آی سی ها را می توان بر اساس عملکردشان به دو دسته کلی آنالوگ (مانند تقویت کننده های عملیاتی) و دیجیتال (مانند میکروپروسسورها) تقسیم بندی کرد.
اختراع مدار مجتمع در دهه ۱۹۶۰ انقلابی در الکترونیک ایجاد کرد. قبل از آن، مدارها از قطعات مجزا (گسسته) ساخته می شدند که حجم زیاد، مصرف توان بالا و سرعت کم داشتند. با آی سی ها، امکان ساخت رایانه های شخصی، تلفن های همراه و اینترنت فراهم شد.
انواع آی سی از نظر تعداد قطعات:
⭐ SSI (Small Scale Integration): کمتر از ۱۰۰ ترانزیستور (گیت های منطقی ساده).
⭐ MSI (Medium Scale Integration): ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ ترانزیستور (شمارنده ها، مالتی پلکسرها).
⭐ LSI (Large Scale Integration): ۱۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ ترانزیستور (ریزپردازنده های ۸ بیتی).
⭐ VLSI (Very Large Scale Integration): بیش از ۱۰۰۰۰۰ ترانزیستور (پردازنده های مدرن با میلیاردها ترانزیستور).
مراحل ساخت: طراحی با نرم افزارهای CAD، ساخت ویفر سیلیکونی، لیتوگرافی، دوپینگ (ناخالص سازی)، لایه نشانی فلزات برای اتصالات، و در نهایت برش و بسته بندی (Packaging) در محفظه های پلاستیکی یا سرامیکی با پایه های فلزی.
امروزه پیشرفته ترین آی سی ها مانند پردازنده های اینتل یا AMD دارای میلیاردها ترانزیستور با ابعاد چند نانومتر هستند و می توانند عملیات بسیار پیچیده ای را در کسری از ثانیه انجام دهند.
