UV-A، در فیزیک (Physics)
انواع امواج (Wave)، در فیزیک (Physics) را در آموزش زیر شرح دادیم :
UV-A :
UV-A (طول موج 315 تا 400 نانومتر) نزدیک ترین ناحیه فرابنفش به نور مرئی است و کمترین انرژی را در میان پرتوهای فرابنفش دارد. حدود 95% از پرتوهای فرابنفشی که به سطح زمین می رسد از نوع UV-A است، زیرا لایه ازن این پرتوها را جذب نمی کند. UV-A می تواند به عمق پوست نفوذ کند (تا لایه درم) و باعث پیری زودرس پوست (Photoaging) شود. این پرتوها عامل اصلی چین و چروک، لکه های پیری (لکه های کبدی)، و کاهش قابلیت ارتجاعی پوست هستند. برخلاف UV-B، UV-A معمولا باعث قرمزی فوری و آفتاب سوختگی نمی شود، اما اثرات بلندمدت مخربی دارد.
تأثیرات بیولوژیکی: UV-A می تواند با ایجاد استرس اکسیداتیو در سلول ها، به DNA آسیب برساند (اگرچه به طور مستقیم مانند UV-B به DNA آسیب نمی زند). این آسیب غیرمستقیم از طریق تولید رادیکال های آزاد (اکسیژن فعال) رخ می دهد که می تواند منجر به جهش های ژنتیکی و در نهایت سرطان پوست شود. UV-A همچنین سیستم ایمنی پوست را تضعیف می کند. در چشم، UV-A می تواند به عدسی آسیب برساند و در ایجاد آب مروارید (کاتاراکت) نقش داشته باشد. همچنین با دژنراسیون ماکولا (تباهی لکه زرد) مرتبط است.
مزایای UV-A: با وجود خطرات، UV-A کاربردهای مفیدی نیز دارد. در پزشکی، از UV-A به همراه داروهای حساس به نور (پسورالن) در درمان بیماری های پوستی مانند پسوریازیس، ویتیلیگو، و اگزما استفاده می شود (روش PUVA). این روش با تحریک تولید ملانین و کند کردن رشد سلول های پوستی کار می کند. همچنین در دستگاه های برنزه کننده مصنوعی (تخت های برنزه) از لامپ های UV-A استفاده می شود (که به شدت برای سلامتی مضر هستند و توسط سازمان بهداشت جهانی در گروه بالاترین خطر سرطان قرار گرفته اند).
کاربردهای صنعتی و علمی: - بازرسی و جرم شناسی: UV-A برای تشخیص مواد فلورسنت استفاده می شود. در جرم شناسی، برای تشخیص مایعات بدن (خون، اسپرم، بزاق) در صحنه جرم از نور UV-A استفاده می کنند. - صنعت: در بازرسی قطعات صنعتی با روش نفوذکننده های فلورسنت (FPT)، از UV-A برای آشکارسازی ترک ها و عیوب سطحی استفاده می شود. - حشره شناسی: حشرات به نور UV-A جذب می شوند، بنابراین در تله های نوری برای جذب و به دام انداختن حشرات استفاده می شود. - سنجش از دور: ماهواره ها با حسگرهای UV-A وضعیت پوشش گیاهی و آلودگی های جوی را مطالعه می کنند.
محافظت در برابر UV-A: بسیاری از کرم های ضدآفتاب در برابر UV-A محافظت کافی ندارند. برای محافظت در برابر UV-A، باید از ضدآفتاب های وسیع الطیف (Broad Spectrum) با SPF مناسب و دارای فیلترهای فیزیکی (اکسید روی، دی اکسید تیتانیوم) یا شیمیایی مؤثر (مانند آووبنزون) استفاده کرد. شیشه معمولی تا حد زیادی UV-A را عبور می دهد، بنابراین پشت شیشه هم می توان در معرض UV-A قرار گرفت. لباس های با بافت متراکم و رنگ های تیره محافظت بهتری دارند.
