موج بسیار کوتاه (Very High Frequency - VHF)، در فیزیک (Physics)
انواع امواج (Wave)، در فیزیک (Physics) را در آموزش زیر شرح دادیم :
موج بسیار کوتاه (Very High Frequency - VHF) :
موج بسیار کوتاه (VHF) به امواج رادیویی با فرکانس 30 تا 300 مگاهرتز گفته می شود که طول موج آنها بین 1 تا 10 متر است. این باند فرکانسی کاربردهای بسیار مهمی در ارتباطات و پخش دارد. مهم ترین کاربردهای آن عبارتند از پخش رادیو FM (فرکانس مدوله) و کانال های تلویزیونی آنالوگ. همچنین در ارتباطات هوایی (بین خلبان و برج مراقبت)، ارتباطات دریایی، رادیوهای دو طرفه (بی سیم)، و برخی سیستم های ناوبری استفاده می شود. برخلاف امواج کوتاه، امواج VHF معمولا از یون سپهر عبور می کنند و به فضا می روند، بنابراین انتشار آنها عمدتا به صورت خط دید مستقیم (Line of Sight) است.
ویژگی های انتشار: امواج VHF به طور کلی تحت تأثیر یون سپهر قرار نمی گیرند و از آن عبور می کنند. بنابراین، برخلاف امواج کوتاه، نمی توانند با پرش از آسمان به فواصل دور برسند. انتشار آنها به سه روش اصلی انجام می شود: 1. خط دید مستقیم (Line of Sight): روش اصلی انتشار. برد این امواج تا افق رادیویی محدود است که کمی فراتر از افق هندسی است. ارتفاع آنتن فرستنده و گیرنده نقش مهمی در برد دارد. 2. پراش (Diffraction): امواج VHF می توانند تا حدی از روی موانع (مانند تپه ها و ساختمان ها) خم شوند، اما این خمش نسبت به امواج با فرکانس پایین تر کمتر است. 3. انعکاس از سطوح: امواج VHF می توانند از سطوح بزرگ مانند ساختمان ها، کوه ها و سطح زمین منعکس شوند که می تواند باعث دریافت سیگنال در نقاطی فراتر از خط دید مستقیم شود (پدیده چندمسیری).
پخش رادیو FM: محدوده فرکانسی 88 تا 108 مگاهرتز در سراسر جهان برای پخش رادیو FM اختصاص داده شده است. FM در مقایسه با AM (که در باند موج متوسط است) مزایای زیادی دارد: - کیفیت صدای بسیار بهتر (پهنای باند بیشتر، امکان پخش استریو). - مقاومت بسیار بیشتر در برابر نویز و تداخلات جوی. - عدم محوشدگی شبانه. معایب آن برد کمتر (معمولا 50-100 کیلومتر) و نیاز به آنتن های جهت دارتر است.
تلویزیون آنالوگ: پیش از روی آوردن به تلویزیون دیجیتال، کانال های تلویزیونی (کانالهای 2 تا 13 در آمریکا و کانالهای مشابه در سایر نقاط) از باند VHF برای پخش استفاده می کردند. این کانال ها به دو زیرباند VHF-low (54-88 MHz) و VHF-high (174-216 MHz) تقسیم می شدند.
ارتباطات هوایی: باند 108 تا 137 مگاهرتز برای ارتباطات هوایی (هوا-زمین) استفاده می شود. خلبانان و برج های مراقبت پرواز از این باند برای برقراری ارتباط استفاده می کنند. قابلیت اطمینان بالا و کیفیت صدای مناسب (با مدولاسیون AM) از دلایل استفاده از VHF در هوانوردی است.
ارتباطات دریایی: باند 156 تا 174 مگاهرتز (باند دریایی VHF) برای ارتباطات کشتی ها با ساحل و بین کشتی ها استفاده می شود. کانال 16 (156.8 MHz) کانال اضطراری و فراخوان بین المللی است.
سایر کاربردها: رادیوهای دو طرفه (walkie-talkie) در باندهای VHF (مانند 136-174 MHz) برای استفاده سازمانی (پلیس، آتش نشانی، امنیتی) و آماتوری کاربرد دارند. همچنین سیستم های ناوبری هوایی مانند VOR (VHF Omnidirectional Range) در باند 108-118 MHz از امواج VHF برای کمک به ناوبری هواپیماها استفاده می کنند.
