پاشندگی نور (Dispersion)، در فیزیک (Physics)
پاشندگی نور (Light Dispersion) به پدیده ای گفته می شود که در آن نور چندرنگ (مانند نور سفید) هنگام عبور از یک محیط شفاف (مانند شیشه یا آب) به رنگ های تشکیل دهنده خود تجزیه می شود. معروف ترین مثال این پدیده، تشکیل رنگین کمان (Rainbow) در آسمان پس از باران است.
مثال : رنگین کمان
رنگین کمان زمانی تشکیل می شود که نور خورشید پس از باران از قطرات آب در هوا عبور می کند. در هر قطره، نور دچار شکست (Refraction)، بازتاب داخلی (Internal Reflection) و مجددا شکست می شود. به دلیل پاشندگی، نور سفید خورشید به هفت رنگ اصلی تجزیه می شود : قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش.
پاشندگی نور اولین بار توسط ایزاک نیوتن (Isaac Newton) در سال ۱۶۶۶ میلادی به طور سیستماتیک مطالعه شد. نیوتن با استفاده از یک منشور شیشه ای، نور سفید خورشید را به طیف رنگ ها تجزیه کرد.
علت فیزیکی پاشندگی نور :
علت اصلی پاشندگی نور، وابستگی ضریب شکست (Refractive Index) مواد به طول موج نور است. در بیشتر مواد شفاف، ضریب شکست با کاهش طول موج (افزایش فرکانس) افزایش می یابد. این بدان معنی است که نور بنفش (با طول موج کوتاه تر) بیشتر از نور قرمز (با طول موج بلندتر) می شکند.
فرمول کوشی (Cauchy's Formula) (رابطه بین ضریب شکست (n) و طول موج (λ)) :