فیلم عکاسی (Dosimeter Film)، در فیزیک (Physics)
انواع حسگرها (Sensor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
فیلم عکاسی (Dosimeter Film) :
فیلم عکاسی یکی از قدیمی ترین روش های آشکارسازی و دزیمتری پرتوهای یونیزان است. فیلم شامل یک لایه نازک ژلاتین حاوی کریستال های هالید نقره (معمولا برمید نقره - AgBr) روی یک پایه پلاستیکی یا شیشه ای است. هنگامی که پرتوهای یونیزان (مانند ایکس، گاما، بتا) به فیلم برخورد می کنند، با کریستال های هالید نقره برهمکنش کرده و باعث تشکیل مراکز نهان (latent image centers) می شوند. این فرآیند شبیه به عمل نور مرئی در عکاسی معمولی است. در طی مراحل ظهور (توسعه) شیمیایی، این مراکز نهان باعث تبدیل کریستال های تحریک شده به دانه های نقره فلزی می شوند که ظاهر تیره ای ایجاد می کنند. هر چه دز جذبی بیشتر باشد، تعداد دانه های نقره بیشتر و در نتیجه تیرگی (optical density) فیلم بیشتر خواهد بود.
اندازه گیری دز با فیلم عکاسی با استفاده از دستگاه چگالی سنج (densitometer) انجام می شود. تیرگی فیلم (
\[ OD = -\log_{10}(I/I_0) \]) با دز رابطه دارد (معمولا در یک محدوده خطی). فیلم های مخصوص دزیمتری (فیلم های رادیوکرومیک) نیازی به ظهور شیمیایی ندارند و با تابش مستقیم تغییر رنگ می دهند. فیلم عکاسی برای دزیمتری شخصی (دز فیلم) برای پایش کارکنان در معرض پرتو به مدت یک ماه استفاده می شد (تا حد زیادی با TLD و OSL جایگزین شده است).
مزایا:
ارزان و ساده.
فراهم کردن یک رکورد دائمی از دز.
قابلیت اندازه گیری توزیع دز (فیلم رادیوکرومیک در پزشکی).
معایب:
حساسیت به نور مرئی و شرایط محیطی (دما، رطوبت).
نیاز به پروسه ظهور شیمیایی (در نوع معمولی).
پاسخ غیرخطی و وابسته به انرژی پرتو.
محو شدن تدریجی تصویر (fading).
\[ OD = \log_{10}\left(\frac{I_0}{I}\right) \propto D \]کاربردها: دزیمتری شخصی (در گذشته)، دزیمتری در پرتودرمانی (فیلم های رادیوکرومیک برای بررسی توزیع دز)، و رادیوگرافی صنعتی (آزمایش های غیرمخرب).
