زبان الکترونیکی (Electronic Tongue)، در فیزیک (Physics)
انواع حسگرها (Sensor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
زبان الکترونیکی (Electronic Tongue) :
زبان الکترونیکی (E-tongue) دستگاهی است که با استفاده از آرایه ای از سنسورهای شیمیایی (الکتروشیمیایی و نوری) و الگوریتم های تشخیص الگو، حس چشایی انسان را شبیه سازی می کند. هدف آن شناسایی، تمایز و آنالیز مایعات بر اساس طعم (شیرینی، ترشی، شوری، تلخی، اومامی) و ترکیبات شیمیایی محلول است. E-tongue در صنایع غذایی و دارویی کاربرد دارد.
اجزای اصلی E-tongue مشابه E-nose است، با این تفاوت که سنسورها با مایع نمونه در تماس هستند. سنسورها معمولا از انواع پتانسیومتری (غشاهای یون گزین)، ولتامتری (الکترودهای کار با پتانسیل متغیر)، یا رسانایی سنجی هستند. هر سنسور به گروهی از ترکیبات شیمیایی موجود در مایع پاسخ می دهد و آرایه ای از سنسورها یک الگوی پاسخ منحصر به فرد برای هر نمونه مایع (مانند آبمیوه، شراب، شیر) ایجاد می کنند.
مانند E-nose، سیگنال های سنسورها با استفاده از روش های آماری (مانند PCA) و هوش مصنوعی (شبکه عصبی) پردازش می شوند تا نمونه ها طبقه بندی شده و حتی غلظت مواد پیش بینی شود. برای مثال، می تواند تقلبات در عسل یا آبمیوه را تشخیص دهد یا بلوغ پنیر را پایش کند.
مزایا:
ارزیابی سریع و عینی طعم (بدون وابستگی به سلیقه انسانی).
قابلیت تشخیص تغییرات شیمیایی جزئی.
قابل استفاده در خط تولید (آنلاین).
معایب:
پیچیدگی و هزینه بالا.
نیاز به کالیبراسیون دقیق و نگهداری سنسورها (به ویژه در تماس با مایعات).
تفسیر داده ها نیازمند تخصص.
\[ \mathbf{V} = [V_1, I_1, V_2, I_2, ...] \quad \text{بردار پاسخ (پتانسیل/جریان)} \]کاربردها: کنترل کیفیت در صنایع غذایی و نوشیدنی (آبمیوه، شراب، آب، شیر، قهوه)، داروسازی (تلخی داروها)، پایش تخمیر، و تشخیص تقلبات.
