سنسور VOC (انگلیسی : Volatile Organic Compounds Sensor)، در فیزیک (Physics)
انواع حسگرها (Sensor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
سنسور VOC (انگلیسی : Volatile Organic Compounds Sensor) :
سنسور VOC برای تشخیص حضور ترکیبات آلی فرار (VOC) در هوا استفاده می شود. VOCها شامل طیف وسیعی از مواد شیمیایی آلی هستند که در دمای اتاق تبخیر می شوند، مانند بنزن، تولوئن، فرمالدهید، اتانول، و بسیاری حلال ها. برخی از VOCها برای سلامتی مضر هستند (سمی یا سرطان زا) و برخی نشان دهنده کیفیت پایین هوای داخل ساختمان می باشند. سنسورهای VOC در تصفیه کننده های هوا، سیستم های تهویه هوشمند، و صنایع کاربرد دارند.
رایج ترین نوع سنسور VOC، سنسور نیمه هادی (MOS) است. این سنسورها از یک لایه اکسید فلزی (مانند SnO₂) استفاده می کنند که با جذب VOC، مقاومتش کاهش می یابد. آنها به طور کلی به حضور بسیاری از VOCها پاسخ می دهند (پاسخ گسترده) و برای اندازه گیری "کل VOC" (TVOC) به کار می روند. برای افزایش انتخاب پذیری، گاهی از فیلترها یا آرایه ای از سنسورها (بینی الکترونیکی) استفاده می شود.
نوع دیگر، سنسور PID (Photoionization Detector) است که از یک لامپ فرابنفش برای یونیزه کردن مولکول های VOC استفاده می کند و جریان یونی تولید شده متناسب با غلظت است. این سنسورها بسیار حساس و سریع هستند، اما گران ترند و برای VOCهایی با پتانسیل یونیزاسیون کمتر از انرژی لامپ کار می کنند.
همچنین سنسورهای VOC الکتروشیمیایی برای گازهای خاص (مانند فرمالدهید) وجود دارند.
مزایا (نوع MOS):
هزینه پایین.
حساسیت به طیف وسیعی از VOCها.
اندازه کوچک.
معایب (نوع MOS):
انتخاب پذیری کم (نمی تواند نوع VOC را تشخیص دهد).
تحت تأثیر دما و رطوبت.
مصرف توان نسبتا بالا (به دلیل گرم کننده).
\[ R_s = R_0 \cdot [VOC]^{-\alpha} \]کاربردها: تصفیه کننده های هوای خانگی (تعویض خودکار فیلتر)، سیستم های تهویه هوشمند (بر اساس کیفیت هوا)، پایش آلودگی هوای داخل ساختمان، صنایع خودروسازی (بوی کابین)، و تشخیص مواد مخدر/منفجره (با بینی الکترونیکی).
