سنسور مونوکسید کربن (CO Sensor)، در فیزیک (Physics)
انواع حسگرها (Sensor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
سنسور مونوکسید کربن (CO Sensor) :
سنسور مونوکسید کربن (CO) برای تشخیص گاز بی رنگ، بی بو و بسیار سمی CO در هوا استفاده می شود. استنشاق CO حتی در غلظت های پایین می تواند کشنده باشد، بنابراین این سنسورها در آشکارسازهای CO خانگی و صنعتی برای هشدار نشت گاز حیاتی هستند. سه نوع اصلی سنسور CO وجود دارد: الکتروشیمیایی، نیمه هادی (MOS)، و کاتالیتیک.
سنسور CO الکتروشیمیایی: رایج ترین و دقیق ترین نوع برای آشکارسازهای CO. این سنسورها شامل الکترودهای کار و شمارنده درون یک الکترولیت هستند. CO در سطح الکترود کار اکسید شده و الکترون آزاد می کند (
\[ CO + H_2O \rightarrow CO_2 + 2H^+ + 2e^- \]). جریان تولید شده متناسب با غلظت CO است. این سنسورها انتخابی تر و دقیق تر از نوع نیمه هادی هستند، اما عمر محدود (۳-۵ سال) و هزینه بالاتری دارند.
سنسور CO نیمه هادی (MOS): این سنسورها (مثلا از سری MQ) از یک لایه اکسید فلزی (معمولا SnO₂) استفاده می کنند که در حضور CO، مقاومتش کاهش می یابد. آنها ارزان و حساس هستند، اما انتخاب پذیری پایینی دارند و به رطوبت و سایر گازها نیز واکنش نشان می دهند. بنابراین برای کاربردهای دقیق (مانند هشدارهای قانونی) کمتر مناسب هستند و بیشتر در دستگاه های ارزان قیمت دیده می شوند.
سنسور CO کاتالیتیک: مشابه سنسور گاز کاتالیتیک برای گازهای قابل اشتعال، اما با کاتالیست انتخابی تر برای CO. کمتر رایج است.
مزایا (الکتروشیمیایی):
دقت و انتخاب پذیری بالا.
مصرف توان پایین.
کوچک و سبک.
معایب (الکتروشیمیایی):
عمر محدود.
حساسیت به دما و رطوبت (نیاز به جبران سازی).
نیاز به کالیبراسیون دوره ای.
\[ I = k \cdot [CO] \]کاربردها: آشکارسازهای CO خانگی (برای ایمنی در برابر نشت از وسایل گرمایشی)، آشکارسازهای CO صنعتی، پایش گازهای خروجی خودروها، و تجهیزات ایمنی فردی.
